Wie leed welk verlies op Arco en Dexia

Wie leed welk verlies op Arco en Dexia

Arco is (bijna) vereffend. Maar nu het einde van deze tragedie een stap dichterbij komt, is het nuttig even stil te staan wie welke verliezen leed, en wie er daarvoor verantwoordelijk is. Dat is noodzakelijk om te kunnen beoordelen over wie dan welke verantwoordelijkheden draagt.

De cruciale periode loopt van 1996 tot 2011. Dexia werd in 1996 opgericht, mede op aansturen van het ACW en Ethias, als een Belgisch-Franse financiële instelling. Het was een fusie van het Gemeentekrediet, Bacob en Crédit local de France. Maar het kwam in 2011 zwaar in de problemen als gevolg van een zeer riskante financiële strategie. Die was tot dan wel bijzonder lucratief gebleken, maar bij de crisis van 2008 liep dat vast. Dexia kon zijn financiële engagementen niet meer waarborgen. In 2011 ging het dan finaal over kop. Het gezonde deel van het vroegere Dexia Bank België werd dan, onder een nieuwe naam 'Belfius', in oktober 2011 voor 4 miljard euro verkocht aan de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij. Deze federale instelling beheert alle participaties van de federale overheid. In het verlengde gingen ook de vier Arco-vennootschappen over kop. Die hadden alle namelijk bijna alleen in Dexia belegd.

Tot dan had Dexia drie grote groepen aandeelhouders: directe aandeelhouders (waaronder ook grote Franse beleggers, naast individuele kleine beleggers) en indirecte via Arco. Eén van de Arco-vennootschappen had alleen maar kleine, individuele aandeelhouders, de coöperanten. De drie andere waren de vehikels voor de ACW-organisaties. Deze laatste drie keerden elk jaar royale dividenden uit. De eerste vroeg de coöperanten echter in de meeste jaren om hun dividenden te herbeleggen in Arco. De hele Arco-groep kon op die manier haar aandeel in Dexia verhogen.

Volgend benaderend schema geeft daarbij een idee van de orde van grootte van de relatieve winsten én de verliezen die gerealiseerd werden door de drie grote groepen aandeelhouders van dexia, met de initiële inleg (hier bij wijze van voorbeeld 100€) en de opbrengsten.

Fig. 1 : copyright De Bron

 

Dit is een vereenvoudigd schema, los van de eventuele vergoeding voor 'gedupeerde' coöperanten. De 'lengte' van de balkjes geeft de relatieve grootte aan van winst en verlies. Maar binnen elke groep zijn er nog verschillen. Voor de coöperanten toont het die gevallen waar de dividenden in Arco bleven – zoals het toenmalige ACW hen ook vroeg. Dit schema houdt verder ook geen rekening met het moment waarop de aandelen verworven werden. Coöperanten die hun aandelen lang geleden kochten, kregen daar gedurende enkele jaren nog wel mooie dividenden voor uitgekeerd.

Het schema maakt duidelijk dat, zoals de situatie er nu voor staat, alle aandeelhouders hun initiële inleg kwijt zijn. Maar de coöperanten verloren daarenboven (dikwijls) ook hun winst, zijnde alle in Arco herbelegde dividenden. Bij de effectief uitgekeerde opbrengsten realiseerden de ACW-organisaties een vergelijkbare winst als de individuele directe aandeelhouders van Dexia, maar met nog leuke commissies daarbovenop. Die herbelegde opbrengsten komen (voor de coöperanten) dus neer op een hoog, maar 'theoretisch' rendement. Dat lag overigens merkelijk hoger dan het wettelijke maximum op spaarboekjes. Ook dat laatste is een belangrijke reden waarom die aandelen nooit van een staatswaarborg op spaarboekjes mogen kunnen genieten.

De individuele coöperanten mag men dus terecht 'gedupeerden' noemen: zij leden, relatief tot hun inbreng, véél hogere verliezen dan de andere aandeelhouders maar tegelijk dragen ze geen enkele verantwoordelijkheid voor de ultra-riskante en fataal gebleken financiële strategie van Arco. Dat concentreerde al haar middelen in extreem hoge mate in één pot, Dexia; en het stuurde Dexia zelf mee naar zeer complexe financiële producten waarvan in 2008 eveneens duidelijk werd dat ze onhoudbaar grote risico's inhielden. Maar Arco noch Dexia bleken, achteraf, zelf maar in staat om de grootte van die risico's correct in te schatten. Zowel Arco als Dexia hebben dus met vuur gespeeld, en daar in 2008 heel hun hebben en houden me in brand gestoken.

Jef Vuchelen, Rudi Dierick

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneel, financieel of organisatorisch!