Turkije blijft gevaarlijk en onbetrouwbaar

Turkije blijft gevaarlijk en onbetrouwbaar

De Europese Commissie bevestigde op 4 mei 2016 het visumvrij reizen van Turken naar Europa vanaf einde juni. De EU lijkt te streven naar een vis-noch-vlees oplossing, naar een 'ja, maar' . Turkije is immers nog lang niet met alles in orde. Het zou wel al enige vooruitgang gemaakt hebben, maar zoals Sanders Loones (N-VA) deze week op Radio 1 opmerkte, is er nauwelijks vooruitgang voor enkele van de meest cruciale voorwaarden.

Voowoord van de redactie: dit artikel is gechreven vlak voor het ontslag van de Turkse premier, Davutglu, en de aankondiging van de Turkse president, Erdogan, dat hij zich niet gebonden voelt door de verplichtingen die Turkije aanging in de vluchtelingendeal met de EU.

In totaal gaat het over 72 criteria. Die omvatten zowel een aantal oudere verplichtingen dat Turkije al aanging, als een aantal nieuwe. De vluchtelingendeal bepaalt dat het land moet voldoen aan alle 72 voorwaarden om in aanmerking te komen voor visumliberalisering. Dat kwamen de Europese leiders op 18 maart van dit jaar overeen met de Turkse premier Ahmet Davutoglu.

De Commissie beseft goed dat Turkije nog niet in orde is met alle 72 criteria, maar zij meent dat er voldoende groot aantal nu OK is, zodat er verder gepraat kan worden. Dat geeft Turkije nog een zestal weken om de laatste hindernissen weg te werken. De Commissie legt de bal bij het Europees Parlement en de lidstaten. Loones merkte echter op dat Turkije nog lang niet in orde is met (onder meer) de nodige waarborgen tégen misbruik van die visumvrije toegang tot de EU, en dat steeds meer staten, waaronder Frankrijk en Duitsland, tegenstanders werden van dat principe.

Overal dringt het besef door dat de visumvrije toegang tot de EU voor bijna 80 miljoen Turken aanzienlijke gevaren oplevert. Soortgelijke afspraken betreffende visumvrij reizen zijn overigens ook in voorbereiding met Georgië en Oekraïne. Dat is nu al koren op de molen van extreemrechts en van populisten. Die spelen in op de angst van veel EU-burgers, en ze doen er nog een dikke golf van doemdenkerij bovenop. Maar objectief is er wel degelijk te vrezen voor een nieuwe en grotere golf van asielaanvragen uit die landen. Dat zijn immers allemaal armere landen, met corrupte overheden, ernstige problemen met, en verdrukking van etnische minderheden en een relatief hoge onveiligheid. Zo’n 120 miljoen mensen zouden dan toegang krijgen tot de EU. Dat is één vierde van de volledige EU-bevolking.

De deal met Turkije verliest ondertussen, vooral door de kordate houding van de Visigrad-landen (Hongarije, Slovakije, Kroatië, Tsjechië), veel van zijn aantrekkingskracht. Die landen sloten de Balkanroute immers grotendeels af. En ook Griekenland laat zich minder overspoelen. Migranten en vluchtelingen worden er nu bijna systematisch geregistreerd. Ze mogen niet zomaar verder reizen. En er zou nu ook werk gemaakt worden van pushbacks.

Foto: copyright Zaman-online.de

Ondertussen wordt ook hardnekkig verzwegen dat Turkije gigantische veiligheidsrisico’s veroorzaakt. Het steunde jarenlang allerlei gewapende terroristische organisaties. Het liet duizenden rekruten via Turkije naar de IS reizen. Het bood hen directe en indirecte militaire hulp, onder meer tégen de Koerdische Syriërs. Het leverde op grote schaal wapens aan de terroristen, en nam op even grote schaal aardolie van hen af. Kortom, naast enkele steenrijke Golfstaten ,was Turkije de grootste bondgenoot van de gewapende islamisten. Kortom, als 'bondgenoot' is het hoogst onbetrouwbaar. Wat betekent dat wanneer ‘Turken’ straks visumvrij naar de EU mogen komen? Is dat geen huizenhoog extra risico?

Maar volledig terugkomen op die deal met Turkije is ook riskant voor de lidstaten. Turkije aanvaardt immers niet dat het ook effectief aan alle vooraarden moet voldoen. Die omvatten immers ook een correcte werking van politie en gerecht, en een correcte omgang met de meningsvrijheid en de minderheden. Allemaal zaken waarin het AKP-regime net grote achteruitgang boekt. De officiële rapporten van de EU zelf laten daar geen twijfel over bestaan. Maar Turkije voert de druk nog op.

De Europese Commissie voelt aan dat haar beleid intern veel steun verloor. Zo dreigt het nu met loodzware boetes voor landen die géén Syrische vluchtelingen wil opnemen die Turkije zou mogen doorsturen. Maar vooral de Visigrad-landen weigeren dat. Zij menen dat opvang van vluchtelingen in de voor hen meest nabije veilige landen véél beter is, en dat moslims té slecht integreren en teveel veiligheidsrisico’s veroorzaken. Zit de Europese Commissie niet stilaan aan het einde van haar arrogante afdreigen van loze beloftes?

Overspeelde ook Turkije zijn hand niet? Het rekende op een sub-assertief Europees beleid dat het verzet van de grote meerderheid van zijn burgers wel wou blijven negeren. Het meende dat het verder veel van de eerder vastgelegde verplichtingen kon blijven negeren. Zo moet het, overeenkomstig de al jaren geleden gemaakte afspraken over de voorbereiding van de eventuele toetreding, systematisch het ‘acquis communautair’ implementeren. Maar dat weigert de Turkse regering. Het wenst daarentegen een steeds meer autoritair bestuur te consolideren. Dat is echter onverzoenbaar met de regels van de EU.

De Europese Commissie heeft zich dus al vele jaren laten ringeloren. Het bedroog de Europeanen op grote schaal. Het deed ook toegevingen waarvoor we geen evenredige tegenprestaties kregen. Wanneer wordt deze etterende, schadelijke en onmogelijke samenwerking met Turkije eindelijk doorprikt?

Luc Ryckaerts, junior adviseur in een internationale organisatie, Brusselse Vlaming

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneelfinancieel of organisatorisch!