Tragedie van een Heilige Stad

Tragedie van een Heilige Stad

Eén ding kunnen we de meester-provocateur uit Washington wel nageven: hij is superieur in het gooien van stenen in stilstaande waters. Zijn erkenning van Jeruzalem als de hoofdstad van Israël illustreert dat met brio. Wie de toestand in het Midden-Oosten al iets langer volgt, kan echter niet verbaasd zijn. En zwaar problematisch is die beslissing al evenmin.

Trump voert nu enkel uit wat het Amerikaanse parlement al twee decennia geleden quasi unaniem besliste: hij verhuist de Amerikaanse ambassade ook daadwerkelijk naar de Israëlische hoofdstad. Tot nu toe was die in Tel-Aviv, net zoals die van vele anderen landen. In Jeruzalem was er enkel een consulaat, maar In Tel-Aviv is dan weer geen enkele hoofdstedelijke instelling gevestigd. Het Israëlische parlement, de regering, het oppergerechtshof, … zijn allen in Jeruzalem te vinden. Die verhuis werd al die tijd tegen gehouden door de zetelende presidenten die elk half jaar een opschorting van de verhuis én de bijhorende officiële erkenning van Jeruzalem als hoofdstad moesten tekenen.

Foto: Jeruzalem is de (enige) heilige stad voor de joden, én een heilige stad voor veel christenen, én de (derde) heilige stad voor de moslims.

Daarenboven had Trump dit ook tijdens de verkiezingscampagne aangekondigd. Al wie beweert dat deze beslissing nu het hele vredesproces zou torpederen, die miskijkt zich op de toestand ter plekke, of doet aan partijdige stemmingmakerij. Het vredesproces was immers al die tijd zo goed als morsdood. De standpunten van de twee kanten liggen zo ver uiteen dat er nauwelijks ruimte lijkt voor een billijk compromis.

Net daarom blijft er een groot vraagteken rond de werkelijke motivatie voor deze geste. Is het vooruitziendheid zoals hijzelf impliciet claimt? Of is het gewoon domheid? Feit is dat Trump nu een mooie beloning aan de Israëli’s geeft, maar daar op korte termijn niets voor terug krijgt, integendeel. Misschien volgt er wel iets evenredigs positief op langere termijn maar dat is nog hoogst speculatief. Ondertussen krijgt hij nu wel met zekerheid een verzwakking van de VS-positie in ruil.

Langs Israëlische kant kregen de hardliners die menen dat héél Palestina hun rechtmatig erfdeel is, al die tijd relatief vrije baan – hoewel de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat er ook al illegale nederzettingen ontruimd werden. Ze mochten zich niettemin in andere periodes tientallen illegale nederzettingen veroorloven, naast geweld tegen Palestijnen en een continue uitbreiding van de honderden wel legale nederzettingen. Die huisvesten nu al één tiende van de Israëlische bevolking.

Geen enkel land ter wereld met enige invloed tekende daar meer dan verbaal verzet tegen aan. De VS zeker niet, maar ook de Europese landen niet, net zomin als Rusland of China. De diplomatieke molens suggereren dikwijls wel iets anders. Maar ten gronde beseffen al deze landen dat de toestand muurvast zit. Weinige, ook enkele Arabische niet, betwisten het recht van Israël op veiligheid voor hun staat. En verder kan iedereen vaststellen dat Trump zich niet uitsprak over de grenzen van Jeruzalem – Israël claimt een redelijk uitgebreid grondgebied voor haar hoofdstad – noch over de claim van de Palestijnen dat Oost-Jeruzalem hun hoofdstad moet kunnen zijn.

Langs Arabische kant wordt er luid geprotesteerd, net zoals door de sympathisanten van de Palestijnse zaak in de Westerse media en politiek. Wat zij echter negeren, is dat er op het terrein niets verandert. De Palestijnen krijgen natuurlijk wel een symbolisch zware tegenvaller te incasseren. Dat veroorzaakt een begrijpelijke opstoot van frustratie en geweld. Daarbij zullen gegarandeerd onschuldigen sneuvelen. Maar politiek hebben de Palestijnen dat grotendeels aan hun eigen leiders te danken, én aan de leiders van de andere islamitische landen.

Die beschuldigen Trump van een ‘illegale’ daad – een verwijt dat ze ook continue richten aan Israël. Maar de hypocrisie van hun beleid wordt tragisch verduidelijkt door hun argumentatie, bijvoorbeeld door de manier waarop ze daarbij de VN-resoluties verkrachten. Zo schermen ze regelmatig de VN-resolutie 242. Die gebiedt Israël inderdaad om een deel van de bezette gebieden te ontruimen. Maar die vraagt ook, en net even goed, dat alle betrokken partijen – versta Israël, al haar buurstaten, alle andere betrokken landen én de PLO en de actuele Palestijnse regering - de territoriale integriteit, politieke onafhankelijkheid en de soevereiniteit van elke staat in de regio respecteren, én een rechtvaardige regeling voor het vluchtelingenprobleem.

Al wie héél deze resolutie leest, beseft dat elke staat - dus net zo goed Israël als de Palestijnse Autoriteit - minstens één van die drie bepalingen schond. Israël heeft die eerste bepaling geschonden, en alle anderen schoten zwaar tekort voor zowel respect voor de territoriale integriteit en de soevereiniteit van elke andere staat. Een eerlijke regeling voor de vluchtelingen was helemaal de pineut.

Maar laat Trumps recente beslissing wel ruimte voor een oplossing? Het lijkt er toch op. Dat kan, door haar schokeffect, de tweestatenoplossing misschien uit de doden laten herrijzen. Waarom bijvoorbeeld geen Palestijnse staat met een quasi volledige interne autonomie, maar zonder militaire autonomie? Een statuut dus zoals er in de internationale praktijk al enkele bestaan, denk maar aan Costa Rica en Vaticaanstad. Deze beide staten hebben geen eigen leger, maar dat belet hen niet opperbest te floreren.

In een volgend artikel wordt dat idee verder uitgewerkt. Daarbij nemen we die tweestaten-idee onder de loep. Is dat nog leefbaar, of is het morsdood? We kijken dan onder meer naar de suggestie van The Economist dat de VS, tegelijk met de verhuis van hun ambassade van Tel-Aviv naar Jeruzalem, ook een tweede ambassade zouden openen in die stad, maar dan bij de Palestijnse Autoriteit.

Extra informatie:

Rudi Dierick, ingenieur, zakelijk adviseur en hoofdredacteur De Bron

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneel, financieel of organisatorisch!