Stop subsidie voor afbouw rendabel werk

Stop subsidie voor afbouw rendabel werk

De recente sluitingen van Caterpillar en Douwe Egberts wijzen ons op een zware idiotie in onze wetten: wie rendabele tewerkstelling wil sluiten, die krijgt daar nog stevige subsidies bij. Daarbij worden veel mensen op brugpensioen gestuurd. Maar die brugpensioenen worden grotendeels door de belastingbetaler betaald. Is dat nog van deze tijd?

De grafiek hieronder geeft aan wie bij brugpensioen, of officieel het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (SWT), opdraait voor de méérkosten, zijnde de kosten voor de toeslag bovenop de werkloosheidsvergoeding. Deze laatste wordt al integraal betaald door de gemeenschap, u en ik dus, samen met alle andere belastingbetalers zoals de bedrijven, maar we dragen samen ook een deel van de toeslag die de bruggepensioneerde bovenop de werkloosheidsvergoeding krijgt.

Fig. 1 : Relatieve bijdrage

In de grafiek staat in het oranje-rood de bijdrage in deze toeslag van de belastingbetalers (afgekort 'BB'); in blauw staan de werkgeversbijdragen voor de verschillende situaties: donkerblauw voor een bedrijf met erkende moeilijkheden; gewoon blauw bij een herstructurering en lichtblauw voor elk ander bedrijf.

Deze gegevens verduidelijken dat de belastingbetalers een groot deel van de kosten van de brugpensioenen financieren, namelijk een variabel, en doorgaans grootste deel van de extra toeslag én heel de (hier niet getoonde) werkloosheidsvergoeding. Hoe jonger de persoon die op brugpensioen gaat, hoe groter het aandeel van de werkgever in die toeslag.

Maar wat is nu nog de economische, of de sociale logica voor deze enorme bijdrage van de gemeenschap bij collectieve ontslagen van winstgevende bedrijven?

Is deze verdoken subsidie geen zware aanmoedigingspremie voor multinationals om bij voorkeur in België tewerkstelling zwaar af te bouwen, of te sluiten? Immers, stel dat men een aantal vestigingen heeft in een paar West-Europese landen. Die kennen allemaal een relatief hoog netto-loon voor de werknemers, vergeleken met lagere loonlanden in Oost-Europa, en met de echte lageloonlanden in Azië. Maar in België liggen de loonlasten véél hoger. Dat is dan één van de mogelijke argumenten die tégen België pleit (maar zeker niet het enige doorslaggevende). Maar door die zeer hoge bijdrage van de gemeenschap is het voor de werkgever relatief gemakkelijk om veel relatief jonge werknemers te ontslaan én ook bijzonder goedkoop.

Het brugpensioen beperkt de kosten van bedrijfssluitingen en werkt zo deze sluitingen in de hand. De huidige regeling lijkt me daarom, specifiek voor gezonde winstgevende bedrijven, schadelijk voor het algemeen belang. Doordat de andere werkgevers dan relatief hogere belastingen moeten betalen, is het indirect ook een inbreuk op het gelijkheidsbeginsel.

Zouden we er niet beter aan doen om die tussenkomst van de gemeenschap te beperken tot die ondernemingen en activiteiten die in reële, ernstige problemen verkeren, en ze volledig te schrappen voor rendabele ondernemingen zoals Caterpillar en Douwe Egberts?

Ik zie echt niet in waarom wij als belastingbetalers nog één euro subsidie moeten geven aan ondernemingen die elders menen nog meer winst te kunnen maken dan hier door dan hier massaal te ontslaan! Als een bedrijf meent te moeten ontslaan, bijvoorbeeld omdat ze elders merkelijk goedkoper kan produceren, of het er een betere, stabielere, of meer rechtszekere openbare dienstverlening geniet, dan moet dat kunnen. Maar het moet dan ook, net zo goed als alle andere werkgevers, zijn billijk deel van de collectieve lasten dragen. Wie dan wil ontslaan, die moet dan zelf maar alle kosten daarvan dragen.

Aansluitend kunnen we ook de lasten op de gewone werknemers verlagen door een reële extra solidariteitsbijdrage van de werkgevers voor alle nu al toegekende brugpensioenen én een symbolische extra bijdrage van de gepensioneerden te innen. Want ons sociaal klimaat is nu zwaar verziekt; we zijn ernstig verslaafd aan die peperdure regeling. Daarom is het zo cruciaal dat die kosten duidelijk worden gemaakt aan al wie ervan al geniet én dat zij daarvan ook een groter deel zelf dragen. Iets anders lijkt me onrechtvaardig én economisch gezien, schadelijk.

Het spreekt voor zich dat alle uitgespaarde uitgaven voor de gemeenschap integraal omgezet horen te worden in verdere verlaging van de lasten op de arbeid. Dat kan én moet gebeuren via veralgemeende maatregelen. Het systeem mag zeker niet ingewikkelder worden. Overigens kunnen ook de regelingen voor het SWT-stelsel vereenvoudigd worden. Waarom überhaupt nog een tussenkomst van de gemeenschap onder bijvoorbeeld 58 jaar?

Lyc Ryckaerts, adviseur in een internationale organisatie, Brusselse Vlaming

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneelfinancieel of organisatorisch!

Lyc Ryckaerts, adviseur in een internationale organisatie, Brusselse Vlaming

Rudi Dierick, ingenieur, zakelijk adviseur, hoofdredacteur De Bron

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneelfinancieel of organisatorisch!