Steeds meer structurele files

Steeds meer structurele files

De verkeersproblemen namen weer toe. En ze zullen, vooral rond Antwerpen en Brussel verder toenemen. Er komt immers géén extra ruimte op de weg bij, maar wel relatief veel extra verkeer.

Op het Vlaamse autostradenet werd vorig jaar op werkdagen een gemiddelde file van 141 kilometer geregistreerd. Dat betekende een stijging met 3,7 procent tegenover het jaar voordien. Dat blijkt uit cijfers van het Vlaamse Verkeerscentrum.

Over een periode van vier jaar was er sprake van een toename van 15,6 procent. Wanneer ook het tijdverlies in rekening wordt gebracht, is de filezwaarte in Vlaanderen op vijf jaar tijd met 40 procent toegenomen. De files zijn immers niet alleen langer geworden, maar lossen ook veel minder gemakkelijk weer op.

Vooral in de regio Antwerpen zou het probleem een sterke toename kennen. In de Brusselse regio werd daarentegen een relatieve status-quo opgetekend. 

Het probleem moet volgens het Vlaams Verkeerscentrum gedeeltelijk worden toegeschreven aan de toename van het verkeer, terwijl het wegennet al lange tijd verzadigd is en de voorbije decennia niet meer meegegroeid is met de stijgende verkeersdruk. Bovendien wordt opgemerkt dat een aantal bijkomende locaties met structurele files moesten worden geregistreerd.

Verspilling

Mobiliteitsorganisatie Touring zegt dat het probleem veertig jaar geleden al kon worden opgemerkt, maar er is nooit degelijk geïnvesteerd in nieuwe wegen en beter onderhoud of de uitbreiding van het openbaar vervoer. Er zijn nu wel budgetten om de mobiliteit in Antwerpen en Brussel te verbeteren, maar de start van die werken zal nog geruime tijd op zich laten wachten.

Er wordt op ook opgemerkt dat het probleem in de toekomst nog erger dreigt te worden. Uit ramingen van het Federaal Planbureau blijkt dat tegen het einde van volgend decennium het aantal personenwagens op de Vlaamse wegen met 20 procent zal zijn gestegen.

Bij vrachtwagens en bestelwagens zou er zelfs sprake zijn van een toename met respectievelijk 50 procent en 100 procent.

De files op de Vlaamse wegen zouden jaarlijks voor een economisch verspilling tussen 165 miljoen euro en 250 miljoen euro zorgen.

Dit artikel verscheen eerder al in Express.live.

Marc Horckmans

 

Naschrift : problematiek is complex

De files zijn natuurlijk ook deels het gevolg van de politieke keuze, decennia geleden, om zoveel mogelijk Europese instellingen naar Brussel te halen, maar zonder de verkeersinfrastructuur evenredig aan te passen. Tegen die politieke keuze werd ooit nog gewaarschuwd door een VVB-studie, met als mede-auteurs, o ironie van het lot, Jan Jambon en Peter De Roover.

Een andere structurele mede-oorzaak is de meer recente keuze van Kris Peeters om van Vlaanderen een 'logistieke draaischijf' te maken. Maar ook daarvoor ontbraken de noodzakelijke investeringen in mobiliteit. In plaats van een draaischijf werd het dus eerder een quasi permanent geblokkeerde remschijf

Fig. 1 : Monsterfiles in Brussel op 9 Jan. 2017 na een brandje in de technische ruimte van één tunnel. Copyright: TomTom.

 

Dat probleem wordt nog verzwaard door de benoeming van teveel onbekwame leidingevenden in kritische functies. Immers, als een brandje in één technisch lokaal van één tunnel zo'n problemen veroorzaakt, dan zit het grof fout. Die lui zijn immers manifest niet in staat om kritische apparatuur te ontdubbelen. In elke ziekenhuis, in elke data center, in elke grote onderneming kent men dat wel. Maar de Brusselse openbare diensten blijkbaar nog niet. 

Wanneer worden er op de technische dienst een paar directeurs per direct ontslaan? Reden: 'exteem onbekwaam' en 'nodeloos in gevaar brengen van mensenlevens'. Ook in de raad van bestuur zit blijkbaar niets professioneels, dus eveneens en bloc te ontslaan, wegens het benoemen van dermate onbekwame directeurs. 

Aansluitend hierbij merken twee transportexperts, Stef Proost en Lotte Ovaere, verkeerseconomen aan KU Leuven en UC Leuven-Limburg, in De Tijd 11/1/2017 op dat Antwerpen in de tweede helft van 2017 een nog veel venijniger probleem kan verwachten. Dan moeten de werken voor de Oosterweelverbinding namelijk beginnen, maar die werken veroorzaken ook extra verkeershinder (zoals vrij te houden stukken op bepaalde rijbanen e.d.). Daarom zou, volgens de Vlaamse regering, 'het verkeer rond Antwerpen tijdens de spitsuren met 15 procent dalen'. 

Deze experts herinneren ons eraan dat de nu voorgestelde sensibiliseringscampagnes volstrekt onvoldoende zijn om zoiets te kunnen realiseren. Ook het drastisch opvoeren van de capaciteit van het openbaar vervoer is géén oplossing. Aanleg van tram- en treinlijnen vraagt véél meer tijd dan beschikbaar. Rest dus enkel

  1. versnelde invoering van rekeningrijden voor auto's (het voorstel van deze experten).
  2. het opvoeren van de frequentie van de bestaande bus- en tramlijnen én een véél sterkere motivatie voor de gebruikers om daarop over te stappen;
  3. drastisch verhogen van autodelen; dat kan door rekeningrijden en/of door inrichting van gereserveerde rijstroken op snelwegen en grote invalswegen.

Al bij al geen eenvoudige maatregelen. Maar willen we echt dat de files rond Antwerpen van zeven uur 's morgens tot negentien uur 's avonds duren? En dat een massa bedrijven dan de benen nemen? Of zijn we bereid om onze vaste gewoontes werkelijk aan te passen?

(JP, LR en RD)

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneelfinancieel of organisatorisch!