Sharia, taqiyya en boerenbedrog voor dummies

Sharia, taqiyya en boerenbedrog voor dummies

Jonas Slaats meent dat 'de sharia' niet bestaat en dat Homans moslims niet mag vragen dat ze de voorrang van burgerlijk recht op de sharia aanvaarden. Maar zijn argumentatie is niet echt netjes.

UPDATE 23/2/2017 17:05: standpunt van de Moslimexecutieve toegevoegd

Hij argumenteert dat minister Liesbeth Homans de bal mis slaat met haar vraag dat moskeeën zouden erkennen en formeel aanvaarden dat de burgerlijke wet voorrang heeft op de sharia (Knack 18/2/2017). Voor hem is de sharia niet problematisch. Niemand vraagt echter dat “moslims ophouden met in God te geloven”, zoals Slaats suggereert.

Leo Neels doorprikt die redenering. Neels is docent rechten aan de K.U. Leuven en U.Antwerpen. Hij legt uit dat godsdienst in een rechtsstaat geen rechtsbron kan zijn. Dat geldt ook voor de religieuze regels, zoals die van de sharia, en net zo goed die van eender welke religie. Dat is geen kwestie van theologie, dat is gewoon een kwestie van respect voor de wet. In andere religies heeft niemand daar problemen mee. En ook Korangeleerden en imams zoals Farid Esack, Soheib Bencheikh, Rachid Benzine, Hassem Chalghoumi en Tareq Oubrou vinden dat net goed. Dikwijls stellen ze expliciet dat het ook voor moslims net béter is dat burgerlijk recht voorrang heeft op religieus recht.

Aanvulling 23 febr. 2017

Het Executief van de Moslims van België (EMB) nam enkele dagen geleden een duidelijk en overtuigd democratisch standpunt in dit debat in. Het EMB schrijft expliciet "Het spreekt voor zich, en dit hebben we al verschillende keren benadrukt, dat elke erkende moskee in België functioneert in het kader van de Grondwet, de wetten en waarden van ons land die boven de religieuze wetten staan. En dat de niet-erkende moskeeën net zo goed vallen onder het toepassingsdomein van deze wetgeving.". Dat laat geen twijfel meer over: burgerlijk recht heeft voorrang.

Gilles Pittoors, politoloog en onderzoeker aan de U Gent, geeft nog een andere reden waarom Slaats de bal mis slaat: Als ethiek wel boven de wet zou staan, dan zou dat leiden tot een uitholling van onze rechtsstaat” (in Knack 21/02/2017). Inderdaad, want als elke gelovige zou mogen zeggen dat zijn particuliere, religieuze normen voorrang moet krijgen op de burgerlijke normen, dan zitten we al snel met onoplosbare conflicten tussen de hard liners van de religies.

Eddy Daniels legt uit waarom Slaats ook op filosofisch en theologisch vlak er naast zit. De Koran is voor de moslims de hoogste bron van alle wijsheid en waarheid. Die staat boven de sharia en is, voor de moslims, de directe uitdrukking wil van God. Daarover zijn alle moslims het eens. Maar Koran én sharia bevatten ook expliciete instructies die oproepen tot geweld tegen niet-moslims en 'afvalligen'. De Koran erkent de gelijkheid tussen de mensen niet, maar roept zijn aanhangers op de ongelovigen te bestrijden, waar men hen ook aantreft, vanaf het moment dat de krachtsverhoudingen in het eigen voordeel zijn.

Korangeleerden kunnen eindeloos twisten over de finesses, en over de regels in geval van fenomenen die ten tijde van Mohammed nog niet bestonden. Niet elke moslim leest de sharia op dezelfde wijze. Die heeft ook minder gezag dan de Koran zelf. Dat wel. De sharia vormt slechts in een tiental landen de kern van het 'recht'. De meeste islamitische staten kennen echter een moderner recht. Daarin speelt de sharia slechts een beperkte rol. Wat natuurlijk niets verandert aan de honderden terechtstellingen in die eerste groep landen op basis van net de sharia, wegens apostasie, ontrouw, of zware misdaden van gemeen recht.

Al bij al zit er dus wel behoorlijk wat variatie en historische wisseling op de betekenis van de sharia.

Die doodstraffen vloeken ook met Slaats als die zegt “Het is dan ook geen enkel probleem om het concept van mensenrechten op godsdienstige overtuigingen te baseren.”. In theorie kan dat zeker, maar in praktijk gebeurt dat dus niet. Slaats geeft overigens geen enkel voorbeeld van een uitgewerkte sociale doctrine die de universele mensenrechten volledig erkent en die dat op islamitische religieuze basis rechtvaardigt.

Velen weten niet wat de sharia juist inhoudt betoogt Slaats. Dat klopt. Maar hij miskent zelf dat de sharia voor veel moslims wel degelijk een grote betekenis heeft, én dat de sharia op een aantal vlakken onverzoenbaar is met de democratie.

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens bevestigt die onverzoenbaarheid expliciet. Dat oordeelde dat de sharia onverzoenbaar met de democratie is, mede omdat het fundamentele rechten miskent. Er is geen enkele soortgelijke veroordeling van de religieuze wetboeken van een andere religie. Er zijn dus voldoende redenen waarom Homans de moslims wel vraagt dat zij klare wijn schenken, en de andere religies niet. Want er is wel degelijk een probleem – een probleem dat zich voor geen enkele andere religie stelt.

Hoe groot de betekenis van de sharia is, blijkt ook uit de Cairo Declaration of Human Rights in Islam. Die is opgesteld in 1990 en plechtig ondertekend in 1991 door de bevoegde ministers van een vijftigtal islamitische staten. De verklaring spreekt uitvoerig over 'mensenrechten', maar het stelt telkens dat elk recht slechts bestaat 'in zoverre voorzien in de sharia' of 'overeenkomstig de sharia', … Daardoor worden fundamentele rechten, zoals de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van religie en de gelijkheid van vrouwen en mannen impliciet afgewezen. De artikels 24 en 25 stellen daarbovenop expliciet dat alle voorziene rechten en vrijheden ondergeschikt zijn aan de sharia en dat deze de enige referentiebron is voor elke verduidelijking van alle rechten en vrijheden. Voor een analyse van die verklaring, zie hier. Overigens, moslims lezen hun heilige boeken anders dan christenen.

Voor al die ministers van islamitische staten is het dus wel duidelijk wat de sharia betekent. Doch volgens Slaats zouden we dat niet echt kunnen weten. De sharia zou immers helemaal geen reeks van wetten zijn die netjes neergeschreven staan in de Koran of een ander boek: “Je kan m.a.w. geen bibliotheek binnenlopen om er de sharia uit het rek met 'religieuze regels' te halen.”.

Dat laatste is echter wel zo: Al Azhar, de grote islamitische universiteit met vertegenwoordigers van de vier grote soennitisch scholen van religieus recht, gaf net zijn 'zegel' aan zulke boeken. Een daarvan is 'Reliance of the Traveller, a classic manual of Islamic sacred law'. Dat is al besproken op De Bron (zoals hier en hier). Is Slaats dan zo onwetend, ondanks zijn diploma's in de theologie en de antropologie? Of probeert hij ons gewoonweg op het verkeerde been te zetten door een minder aangename waarheid te verdoezelen?

Al even misleidend is de idee dat men zonder problemen vanuit de traditionele visies op de sharia kan beargumenteren dat moslims zich aan de burgerlijke wet moeten houden. Dat is net wat alle islamisten afwijzen. Hun respect voor de burgerlijke wet is, voor de Bühne, best groot, maar dat stopt direct bij elke bepaling die indruist tegen de sharia. Zo vroeg het 'Muslims of Europe Charter' dat moslims in Europa voor elk van die gevallen 'aangepaste regelingen' moesten vragen. Dat zouden dan stuk voor stuk uitzonderingen op het burgerlijk recht zijn. De beoogde aanpassingen beperken zich daarbij niet tot kleine, redelijke tegemoetkomingen en ook niet tot enkel die moslims die het daarmee eens zijn. Dat charter en enkele commentaren daarop vindt u hier.

Foto: Een Brits sharia tribunaal ('sharia court'). Copyright The Independent: "Sharia in the UK: The courts in the shadow of British law offering rough justice for Muslim women" (hier)

 

Ook het bestaan van sharia tribunalen (zoals in het VK) is een aanwijzing dat er een redelijk grote eensgezindheid bestaat over wat de sharia inhoudt. Immers, hoe kan een tribunaal ooit oordelen zonder eensgezindheid over de regels op basis van welke het moet oordelen? Ook in andere landen vragen bepaalde moslims om zo'n tribunalen te mogen oprichten én om erkend te worden als private arbitrage.

Onderzoek van de Nederlandse juriste Machteld Zee bevestigde enkele bezwaren van het Hof van Straatsburg tegen de sharia. Ze kon zittingen van zo'n sharia tribunalen bijwonen en de uitspraken ervan bestuderen. Zee stelde vast dat de rechten van vrouwen er geschonden worden, doch niet overal even zwaar. Dit is geen absoluut, a posteriori gegeven, maar wel de praktijk.

Beweren dat de sharia geen duidelijke voorschriften bevat, of geen grote invloed heeft, of dat die regels niet problematisch zijn, hoe kan men dat nog staven? Dat vloekt over heel de lijn met de realiteit.

De kern van het debat is dus: op welke voorwaarden kan de islam hier erkend worden? Op de eisen van de islamisten die hun regels boven de burgerlijke wet erkend willen zien? Of op de voorwaarden van de democratie die eist dat de burgerlijke wet altijd voorrang heeft op alle religieuze regels?

Het is het ene, of het andere. Een tussenweg bestaat er niet.

Slaats staat daarbij lijnrecht tegenover alle moslims die de universele mensenrechten erkennen, de 'democratische moslims'. Hij staat wel aan de kant van de islamisten. Iets anders kan ik niet besluiten uit zijn betoog. De enigen die iets zullen moeten inleveren, om te kunnen voldoen aan de democratische én noodzakelijke vraag van minister Homans, zijn dan diegenen die vasthouden aan een radicale, ondemocratische geloofsbeleving. Maar miljoenen gematigde, democratische moslims zullen, net zo goed als vandaag en in tegenstelling tot wat Slaats beweert, in hun God kunnen blijven geloven. Wat Homans vraagt is dus geen probleem voor 'de islam', maar enkel voor de islamistische stromingen. Dat omvat onder meer het salafisme, het jihadisme en het wahabisme.

Is heel zijn ingewikkelde uitleg dan slechts een uiting van onwetendheid? Of is het doelbewuste misleiding, de beruchte 'taqiyya', het liegen tegenover niet-moslims over de ware aard en de doelstellingen van die islam die 'de echte gelovige' voorstaat? Ik neig naar de onwetendheid.

Rudi Dierick, ingenieur, zakelijk adviseur en hoofdredacteur De Bron

Voor meer informatie:

  • Een kort encyclopedisch artikel over de sharia, hier.
  • Andere artikels over de sharia op De Bron, hier.

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneel, financieel of organisatorisch!