Prettige Ramadan

Prettige Ramadan

Met Kerst en Pasen wens ik mijn medegelovigen ook het beste. Waarom dan mijn buren ook niet het beste wensen met hun Ramadan? Het bleek niet zo eenvoudig, noch eenduidig. De beste wensen vroegen eigenlijk om een tikje verduidelijking.

“Voor alle moslims, een heilzame en vredevolle vastenperiode toegewenst. Mabrouk Ramadan.” schreef ik een week geleden op mijn Facebook-muur. Dat was goed voor enkele likes, en een paar soms scherpe vragen en bedenkingen per email. Laten we dan maar wat extra uitleg geven.

Vasten heeft mij als katholiek altijd geïntrigeerd. Het was al lang geen vaste gewoonte meer toen ik me als adolescent van één en ander bewust werd. Dat vasten goed kan zijn voor de gezondheid, dat was me wel snel duidelijk. Waarschijnlijk zoals sporten. Dat is ook goed, zolang men na de sport aan de bar niet meer calorieën binnen werkt dan men er eerder af zweette. Desondanks raakte ik zelf zelden verder dan één maaltijd overslaan. Kortom, alle respect voor wie wil vasten.

Maar bepaalde vragen en bedenkingen dempten mijn enthousiasme.

Voor alle duidelijkheid, mijn wensen gaan in het bijzonder naar diegenen die het vasten en de andere aspecten van hun geloof als een private zaak beschouwen. Meerdere moslims onder mijn bekenden en vrienden stelden dat dat eigenlijk de evidentie is: ieder het zijne. Enkelen vertelden me daarbij dat ze gruwen van andersdenkende moslims die 'hun' vasten aan anderen (moslims en niet-moslims) willen opleggen. Voor hen is het vasten vooral ‘een geestelijk dieet’, met onder andere bezinning, gebed en studie van de Koran. Dat moet dan bijdragen tot meer verdraagzaamheid, vrijgevigheid en samenhorigheid.  En ze staan al even sceptisch tegenover de suggesties van sommige niet-moslims zoals Médecins Sans Frontières ('MSF'):

De ‘DO's’ van MSF zijn voor mij een kwestie van elementaire beleefdheid en respect voor anderen. Maar gaat MSF met de 'Don’t’s’ niet hard uit de bocht? Verdedigt het, vooral met het 1ste en het 5de, geen antidemocratische houding omdat ze de regels van één religie impliciet aan anderen wil voorschrijven? Ik hoop van harte dat zoveel mogelijk moslims afstand nemen van zo’n meerderwaardigheidsgevoel.

Ik vroeg het aan een aantal van mijn islamitische bekenden: voor hen is het vasten en elke andere geloofsbeleving een private zaak die ook collectief beleefd kan worden, maar nooit mag opgelegd worden. Onder meer Mesut Arslan, de theatermaker, en self-madeondernemer, Ahmed Azzouz en Zibar Omar traden dat bij. Ahmed, inspecteur islam, verduidelijkte nog: “Als moslim heb ik er inderdaad niets op tegen dat andersgelovigen eten of drinken in mijn bijzijn. Uiteindelijk is het vasten niet verplicht voor hen.”.

Die adviezen van MSF bleken, na informele navraag, bedoeld voor gebruik in bepaalde islamitische landen. Maar ook hier, in democratische landen,  hoort men soortgelijke adviezen. Niet eten, noch drinken in de  nabijheid van moslims ‘uit respect’, of iets aardser, om niet te provoceren. De Nederlandse militante moslimpartij 'DENK' vraagt zo dat xamens opgeschort worden tijdens de Ramadan (wat de bevoegde staatssecretaris afwees), dat de overheid alle Nederlanders (dus niet enkel de moslims) een fijne Ramadan zou toewensen en dat alle Nederlanders de Ramadan zouden moeten meevieren. En, sla nu niet aan het gieren, er is zelfs al een Nederlandse burgemeester (in casu die van Lelystad) die dat een goed idee vindt.

De onvrede over de Ramadan vinden we overigens ook bij bepaalde moslims. Vorig jaar kwamen onder meer enkele Algerijnen in het nieuws. Zij aten en dronken tijdens de dag ostentatief, om zich af te zetten tegen de sociale druk in Algerije. En Afshin Elian is helemaal niet opgezet over de ‘vreugde’ in de media: “Je kan je immers afvragen wat de oorzaak is van de vreugde bij de NPO. (…) Nooit eerder heb ik in de media zoveel enthousiasme en nederigheid rond de Ramadan gezien of gehoord als nu. Dat doen deze media ook niet voor de belangrijke joodse tradities, voor boeddhisten, voor de christelijke vastentijd, voor atheïsten, voor agnosten en talloze andere tradities. Het is ook geen objectieve berichtgeving. Als dat het geval was, hadden ze ook een arts moeten interviewen over het effect van Ramadan op de gezondheid van mensen. Dit is geen neutrale kwestie. Als ik morgen een religie opricht waarvoor mensen elk jaar gedurende een maand, overdag alleen maar suiker moeten eten, dan was er vast al een enorm maatschappelijk debat op gang gekomen.”.

De medische gevolgen van het klassieke vasten zijn overigens niet min – zeker wanneer de Ramadan in de late lente of de zomer valt.  Enkele moslimvrienden bevestigden me dat dat zwaar valt. Hier is namelijk geen huispersoneel zoals bij de Korangeleerden in Mekka, én de nachten – de enige momenten wanneer ze mogen eten en drinken - zijn hier nu veel korter dan ginds. Zij proberen daarom allen hun werkagenda maximaal te verlichten. Maar de aangename maaltijden en de babbels met bekenden en familie, die willen ze niet missen. Voor een aantal is het ook een moment om het eigen gedrag eens onder het vergrootglas te leggen.

Grof geschat de helft van de in Europa wonende moslims zou, mede omwille van de zware fysieke last, of omdat ze afstand nemen van de klassieke geloofsbeleving, het vasten beperken tot een paar momenten, of tot een matiging op culinair vlak, geen snoepgoed en dergelijke. Waarmee ik met de vraag blijf of het orthodoxe vasten van de Ramadan wel geschikt is voor een moderne maatschappij, en zeker voor wie in meer noordelijke streken woont. Maar het antwoord op die vraag, dat moeten de moslims zelf maar vinden.

Ik wens al die moslims die willen vasten, en vooral diegenen me mijn pintje blijven gunnen, alvast een fijne Ramadan.

Rudi Dierick, ingenieur, zakelijk adviseur en hoofdredacteur De Bron

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneel, financieel of organisatorisch!