Over klimaatvluchtelingen en andere onzin

Over klimaatvluchtelingen en andere onzin

In Knack vraagt ene Gulrez Shah Azhar  dat rijke en machtige landen zich snel zouden voorbereiden om ‘miljoenen klimaatvluchtelingen' op te vangen. Maar ondertussen bestaat dat wel niet, zo’n klimaatvluchteling.

De danig verschillende voorbeelden die die brave man geeft, zeggen wel iets over de agenda van zijn betoog. Hij springt van de slachtoffers van de bosbranden in Californië vlotjes naar Mexicanen die aangetrokken worden door rijkdom in de VS en/of kampen met droogte, over de ‘duizenden inwoners van Tuvalu in de Pacific en Puerto Rico in de Caraïben’ om te eindigen bij de aanhoudende droogte in Syrië. Dat zou één van de hoofdoorzaken van de vluchtelingenstroom uit dat land zijn.

De man beweert dan, volgens Knack, dat volgens de Verenigde Naties tussen 2008 en 2015 “extreem weer en een veranderend klimaat gemiddeld 26,4 miljoen mensen per jaar” deden vluchten.

Zijn natte droom is dat Verenigde Naties de internationale wetgeving (op de bescherming van politieke vluchtelingen) zouden uitbreiden tot klimaatvluchtelingen, en dat de rijke landen nu al minstens een tijdelijke “beschermde status kunnen toekennen aan klimaatmigranten die nu al in het land zijn”. ‘Klimaat’ wordt dan een bijkomend geldige reden, lees ‘excuus’, waarmee migranten verblijfsrecht in rijke, stabiele landen moeten krijgen. Iets wat duizenden nu al konden doen met de huidige vluchtelingenstatus.

Sta me toe, maar dit stinkt uren in de wind naar een potje ordinair boerenbedrog. En om dat te zien hoeft men demograaf noch klimatoloog te zijn. Een eenvoudig diploma wetenschappen volstaat.

Foto 1 : 'Zoek de eerste echte klimaatvluchteling'. 

 

Het bedrog zit ten eerste al in die cijfers, ‘gemiddeld 26,4 miljoen per jaar, tussen 2008 en 2015’. Die cijfers van de ‘FAO’, de ‘Food and Agriculture Organization, een agentschap van de VN, lijken mij onbetrouwbaar. Het klinkt wel dramatisch, en dat is waarschijnlijk ook de bedoeling, maar dat cijfer is zelfs hoger dan het totale aantal vluchtelingen!

Volgens het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen (UNHCR) zijn er, anno 2017, alles samen slechts zo’n 65 miljoen vluchtelingen in heel de wereld. Zelfde cijfer bij Migrationpolicy.org, dat ook verduidelijkt dat één derde daarvan internationale vluchtelingen zijn en twee derde binnenlandse. Veel vluchtelingen blijven jaren, en zelfs tot twee decennia en meer, in kampen hangen. De jaarlijkse toename ligt dan volgens UNHCR lager dan het totale aantal ‘klimaatvluchtelingen’ – althans, het aantal volgens deze man en Knack.

Maar alle experts stellen dat de overgrote meerderheid op de vlucht is voor oorlogen en geweld, of voor een povere toekomst. Om het klimaat erbij te betrekken, dat is meer dan manipulatief.

Bijkomend bedrog is dat Knack schrijft dat ‘veranderend klimaat’ al die mensen deed vluchten, maar dat het oorspronkelijke artikel geen enkele zulke enkelvoudige, noch eenduidige oorzaak geeft. Dat spreekt, net zoals de FAO, enkel van ‘climate- or weather-related disasters’. Het klimaat en het weer zouden daarin dus een rol spelen. Maar zoals gezegd is zelfs dat nog hoogst speculatief.

Knack is dus verantwoordelijk voor minstens een foute en tendentieuze vertaling.

Anderzijds maakt Knack ook een amalgaam tussen enerzijds mensen die tijdelijk elders onderdak zoeken voor een orkaan of een bosbrand, maar die zo snel mogelijk hun huis terug willen heropbouwen, en anderzijds mensen die definitief naar een ander land willen trekken om daar een betere toekomst uit te bouwen. Deze laatsten zijn gewoon migranten. Ik vroeg nieuwe Vlamingen waarom ze naar hier kwamen, naar dit koude, grijze landje. Het zijn er ondertussen al enkele honderden. Vele tientallen bleken officieel vluchtelingen, tientallen anderen kwamen hier via hun studies, of via een huwelijk. Maar slechts twee koppels bleken echte politieke vluchtelingen. Alle andere bevestigden dat ze hier gewoon een betere toekomst zochten. Als ik dat wel te weten kan komen, waarom doet Knack dan of het allemaal ‘vluchtelingen’ zijn? Is dat dan geen bedrog?

Nu, een betere toekomst zoeken, dat is een begrijpelijk en diepmenselijk motief. Maar de toenemende problemen en kosten van de recente golven migranten manen toch wel aan tot iets meer voorzichtigheid.

Daarenboven is het in praktijk venijnig moeilijk om het onderscheid te maken tussen enerzijds migranten, diegenen die gewoon een betere toekomst zoeken, en anderzijds echte vluchtelingen, ‘politieke vluchtelingen’ zoals bedoeld met de initieel goedgekeurde definities. De migranten zijn veel talrijker. Maar nu volstaat het dat een migrant afkomstig is uit een land waar oorlog woedt, of waar bepaalde groepen vervolgd worden, en hups, de kans is groot om hier erkend te worden.

Maar de landen en etnische of religieuze groepen die aan één van deze criteria voldoen, die tellen wel enkele miljarden inwoners.

Die moeilijkheid en die aantallen negeren, ook dat is bedrieglijk. Eerder schreven we op De Bron al dat het veel goedkoper is om echte vluchtelingen te helpen in hun veilige streken in eigen land of in één van de meest nabije buurlanden. Wij spraken van ‘minstens tien maal goedkoper’. Prof. Paul Collier, één van de meest bekende internationale migratie-experts, spreekt van een nog véél groter verschil.

De rode draad tussen al deze fouten en gevallen van bedrog is een argumentatie pro vrije(re) immigratie. Als we deze draad afwegen, is ‘boerenbedrog’ dan niet de meest gepaste omschrijving voor dat artikel in Knack?

Ons 'Dossier Migranten en Vluchtelingen' diept deze' problematiek verder uit. 

Martha Huybrechts, leraar wetenschappen

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een  bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneel, financieel of organisatorisch!