Opvang in de meest nabijgelegen veilige streken

Opvang in de meest nabijgelegen veilige streken

De heisa rond de familie Pirmez en haar Syrische gasten trekt de aandacht op enkele cruciale, maar verdrongen vragen. Hoe helpen we de vluchtelingen best? Lees: de echte oorlogsvluchtelingen. Moeten we ze in grote getale naar hier laten komen? Of geven we beter prioritair steun aan opvang in de voor hen meest nabije veilige streken? Welke keuze geeft dan de hoogste sociale baten op elke euro hulp aan vluchtelingen?

De medestanders van de familie Pirmez zwaaien met onze humanitaire verplichtingen en/of met economische argumenten. Maar wie migrant is, en wie vluchteling, het wordt lustig op één hoop gegooid. De 'migranten' zouden morgen onze pensioenen mee betalen. Onze bevolking neemt immers te snel af om overmorgen onze snel duurder wordende pensioenen te kunnen betalen. En we zitten nu al met krapte op onze arbeidsmarkt. Naast een humanitaire plicht zou er dus ook een economische baat zijn.

Maar anderen wijzen op de nu zeer lage tewerkstelling van veel allochtonen, op hun gemiddeld lage scholing, het reëel analfabetisme, de gebeurlijk problematische normen, waarden en vooral gedrag, en op de torenhoge kosten van de grote moeilijk integreerbare groepen. We bespraken hier al deze paradox van snel oplopende kosten en te dikwijls quasi onhaalbare integratie.

Integratie van migranten geen sinecure

Meerdere onderzoekers (zoals Ifo, Itinera en prof. Coulie) schatten dat de migratie van de laatste jaren ons veel meer geld zal kosten dan eerder verwacht. Ze stevent zelfs af op een groot structureel verlies. De schattingen van directe extra kosten lopen op van meer dan één miljard per jaar voor België (en telkens nog eens zoveel extra per jaar dat er vergelijkbare aantallen migranten extra toekomen) tot tientallen miljarden voor Duitsland. De gekende gegevens bevestigen dat de meeste migranten voor jaren afhankelijk van onze sociale zekerheid blijven, direct of indirect.

Zoals Luc Ryckaerts hier al schatte: de kosten voor een leefloon, onderwijs van de kinderen en professionele training voor de (relatief talrijke) volwassenen, voor volksgezondheid, … lopen al snel op tot 20.000 Euro per gezin per jaar, en meer, en dat is een voorzichtige schatting. Door gezinsherenigingen en hoge kinderlast kan dat nog veel verder oplopen. Daarnaast hebben recente migranten doorgaans een scholing (of gebrek daaraan) en cultureel profiel waarmee ze hier nauwelijks een toekomst kunnen uitbouwen.

Aan niet en laaggeschoolden kent West-Europa nu al meer dan genoeg aanbod, allochtoon en autochtoon. Daarenboven zijn er ook talrijke berichten over een zorgwekkend aantal daders van ernstige misdrijven en over extremisten die in de vluchtelingenstroom infiltreren.

Zuiver economisch gezien zijn er lechts twee pertinente economische redenen om migranten uit het Midden-Oosten en Afrika toe te laten: of zeer selectief zoals de Canadezen doen (kleine aantallen, enkel gezinnen, bijna alleen goed geschoolden, en met een véél grondigere integratie-aanpak dan hier), of om hier het vuile werk te doen. Dat laatste everonderstelt dan wel dat we er ons bij zouden neerleggen dat de grote aantallen hier reeds aanwezige werklozen niet naar dat zwaardere, of vuilere werk toe zouden geactiveerd worden, met andere woorden: dat we hen laten gevangen zitten in de werkloosheidsval. Beide opties hebben dus uitgesproken morele implicaties.

De keuze voor opvang van vluchtelingen via onthaal in West-Europa kent dus een gigantische kost, soms sterk betwistbare morele keuzen (eigen volk laatst voor laaggeschoolden; werk beneden hun niveau voor allochtone hooggeschoolden) en daar bovenop grote veiligheidsrisico's. Kosten en risico's zullen nog toenemen. Zoveel is, afgaande op alle beschikbare gegevens, nu al zo klaar als bronwater.

Opvang in de 'meest nabije veilige streek'

Het alternatief is opvang in de 'meest nabije veilige streken', zijnde die veilige gebieden die zo dicht mogelijk liggen bij de plaats vanwaar de vluchteling moest vertrekken. Zoals dat het geval was voor de Belgen die in 1914 vluchtten naar Frankrijk, Nederland en Groot-Brittannië, maar niet naar de VS. Voor Syriërs zijn dat landen als de Golfstaten, Jordanië, Turkije en Libanon. Voor Afghanen zijn dat Iran en Pakistan. Voor Eritreeërs zijn dat Ethiopië, Soedan en Egypte. Soms kennen die landen zelf ook wat strubbelingen, maar de meeste streken van die landen zijn ruim voldoende veilig.

De kost voor de opvang daar ligt veel lager dan voor onthaal in landen met een sterk uitgebouwde, maar peperdure sociale zekerheid, zoals de West-Europese. We mogen dat schatten op één tiende of minder. Dat is genoeg om een zeer correcte opvang te garanderen. Zie daarbij ook het artikel over het UNWRA, het VN agentschap dat Palestijnse vluchtelingen helpt. (LINK onder UNWRA).

Is dat geen sterk argument voor deze aanpak? Zal maximale opvang in de meest nabije veilige streek geen veel hogere sociale en humanitaire baten opleveren, per euro hulp aan vluchtelingen, dan opvang hier? Want maken we ons geen illusies, de miljarden liggen niet voor het rapen, maar de aantallen potentiële migranten, daar zit nog véél groeimarge op. De énige echte marge, budgettair, ligt in private financiële steun aan vluchtelingen. Maar dat wordt door de voorstanders van wijd open deuren 'minder' aangesproken. Zij pleiten vaak voor solidariteit, maar op andermans kosten.

Opvang in de meest nabije veilige streek laat ook een merkelijk betere opvang toe: die buurlanden kennen meestal namelijk een goed tot zeer goed vergelijkbare cultuur. Voorts vergemakkelijkt het ook, na het aflopen van de oorlog, een veel snellere terugkeer naar de streek van herkomst. Ligt om al deze redenen het sociaal en het humanitair rendement van deze beleidskeuze niet veel hoger?

Terzijde, meer informatie over het geval Pirmez en de risico’s die hun vraag veroorzaakt voor heel het asiel- en migratiebeleid (voor zover dat laatste al bestaat) vindt u in Een humanitaire piste naar mensensmokkel.

Hierbij mogen we zeker ook de hoofdschuldigen voor de (burger)oorlogen aanspreken. Zoals een wijze vriendin me recent nog zei: het aantal bommen dat een land gooit, zou recht evenredig moeten zijn met het aantal vluchtelingen dat dat land opvangt. Met andere woorden, voornamelijk de internationale coalitie, in casu dus vooral de VS, de Saoedi's, de Turken en de Russen moeten de vluchtelingen opvangen.

Geostrategische complicaties

Indirect zet opvang in de meest nabije veilige streken die buurlanden aan tot een veel sterkere inzet voor vrede in het land waar de (burgeroorlog) woedt. Ze hebben er dan namelijk een groot en direct belang bij dat hun buurland de vrede hervindt. Nu gaat de aandacht dikwijls naar het doorsluizen van de gevolgen van die oorlogen. Turkije is daarvan een typisch voorbeeld: het heeft zelf een heel dikke vinger in de destabilisatie van zowel Syrië, maar ook van andere landen zoals als Irak en Armenië. Maar voor de opvang van de vluchtelingen, mede veroorzaakt door destabiliserend gedrag van bepaalde buurlanden,, zouden dan bepaalde veraf gelegen landen die geen enkele of nauwelijks verantwoordelijkheid dragen voor die conflicten (zoals Zweden, Duitsland en Nederland) wel de zeer zware lasten moeten dragen!? Als Turkije dat zou verkrijgen, zal dat Turkije dan aanzetten tot minder oorlogsstokerij? Er is gewoon geen enkele aanwijzing voor.

De idee dat vluchtelingen die naar de EU trekken aan de grenzen moeten worden tegengehouden is niet nieuw. Maar dat is nog te zwak. Wil dat slagen, dan horen we ook een correct en overtuigend alternatief te bieden. Daarom horen we de samenwerking met niet-oorlogvoerende landen als Jordanië, Libanon en vele anderen in Afrika en Azië fors te versterken, én de steun aan oorlogsstokers als Turkije af te bouwen. Daarom moet al wie op zee of aan landgrenzen met de EU wordt opgepakt onmiddellijk teruggevoerd worden, of naar andere opvanglanden (zoals de Duitse buitenlandminister De Maizière recent voorstelde). En ook al wie hier zonder geldige verblijfsvergunning opgepakt wordt, moet terug. Want zonder alle lekkende kranen te sluiten blijven de mensensmokkelaars winnen.

Een volgend artikel beschrijft een origineel voorstel daartoe. Dat vereist ook minder tolerantie tegenover autoritaire regimes die de toekomst voor hun eigen bevolking verknoeien. En dat laatste wordt geen sinecure, want nu staan Rusland en China meer dan klaar om deze regimes met woord en daad bij te staan. Ik heb nog nooit één duidelijk bewijs gezien dat zij ook maar het minste rekening houden met humaniaire overwegingen. Het aantal doden dat dictators maken, is voor hen zonder enig belang.

En ook op een ander vlak moeten we een betere strategie vinden. Denk bijvoorbeeld aan de wapenhandel. Het is verleidelijk om te denken dat als we onze eigen bedrijven elke uitvoer naar oorlogszones zouden verbieden, we dan reëel bijdragen tot minder legitieme redenen om te vluchten. Dat is extreem naïef én gevaarlijk: die landen die veel humanitaire hulp bieden, vertegenwoordigen slechts kruimels in de internationale wapenhandel. En wat wij niet meer zouden leveren, wordt ogenblikkelijk vanuit Moskou, Peking, Washington, en in mindere mate uit Londen en Parijs aangeleverd. Het énige reële gevolg is dat we onze eigen defensiecapaciteit indirect verzwakken én onszelf economisch schade toebrengen.

Maar essentieel is dat het businessmodel van de mensensmokkelaars – de grote en de kleintjes – volledig vernietigd wordt. Wie illegaal naar de EU komt, mag daar nooit de vruchten van plukken. Zonder dat gaan we onze grenzen nooit kunnen beveiligen tegen terroristen, gelukzoekers en eerlijke lui op zoek naar een betere toekomst. En deze laatsten moeten ook in hun eigen land een betere toekomst kunnen vinden.

Ons 'Dossier Vluchtelingen' bespreekt deze problematiek in ruim een tiental artikelen. 

Rudi Dierick, ingenieur, zakelijk adviseur en hoofdredacteur De Bron

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneel, financieel of organisatorisch!