Open brief aan Raymonda Verdyck

Open brief aan Raymonda Verdyck

Meertaligheid op school? Je zou voor minder opstandig worden

 

Beste Raymonda Verdyck,

Ik heb aan de schoolpoort deze morgen een held ontmoet: een jonge vader, slechts enkele jaren in het land. Hij kwam er zijn dochtertjes afzetten, net als ik. Maar terwijl ik die dag rustig van thuis uit kon werken, stonden hem een uur bus, een lange avondpost en nog eens een uur bus te wachten. Zijn vrouw was inmiddels aan de slag met de ochtendploeg. Ik heb grenzeloos veel respect voor dat koppel, voor de energie waarmee zij bijdragen aan de welvaart van onze samenleving en vooral voor de verbetenheid waarmee zij wat rest aan energie investeren in de opvoeding van hun kinderen en het leren van de Nederlandse taal. Dit is ons huis, vertelde de man me ooit, en in een huis moet er gepraat worden.

En er zijn ongetwijfeld veel helden, nieuwe gezinnen in ons land die door hard werken en hard studeren onze samenleving tot een betere plek maken voor hun kinderen. Die verbetenheid is een voorbeeld. Zij inspireert mij alvast om voor mezelf als burger de lat nog hoger te leggen. Uw scholenkoepel heeft recent beslist om in de klassen een meertalenbeleid te voeren. Door de taal en identiteit te erkennen, vergroten we het welbevinden van anderstalige kinderen, zo lees ik in de beleidsnota, en dat zou op zijn beurt tot betere leerresultaten leiden. Ik begrijp die redenering, maar ik vind ze niet correct.

Ik vind ze niet correct, ten aanzien van de talrijke vaders en moeders die zware inspanningen leveren om henzelf en hun kinderen het Nederlands machtig te maken. Sommige nieuwe gezinnen hebben het zo moeilijk hebben om de eindjes aan elkaar te knopen dat er amper tijd rest om Nederlands te leren. Die gezinnen verdienen ademruimte. Maar er zijn ook nieuwe gezinnen die niet het maatschappelijk engagement opbrengen en zelfs kiezen voor segregatie. Die gezinnen worden door het meertalenbeleid bevestigd in die keuze. Het is goed dat scholen anderstalige kinderen op hun gemak willen stellen, maar een bepaalde groep ouders mag best wat meer onder druk gezet worden om een inspanning te leveren. Kunnen we dat eens bekijken?

Ik vind het meertalenbeleid ook niet correct omdat het opnieuw de verantwoordelijkheid van de ouders doorschuift naar de scholen. Grenzen openbreken, taalsteun bieden, positieve taalfeedback leveren: het is slechts een greep uit hetgeen uw koepel verwacht van leerkrachten. Ik vraag me zo stillaan af of de opstellers van dit document zelf ooit nog in een klas komen. Begin maar eens aan meeralenbeleid in zo’n typisch overbevolkt en verouderd Vlaams klaslokaal waar gemakkelijk een handvol verschillende talen gesproken wordt. De bijkomende ondersteuning die aan het einde van de nota gepresenteerd wordt, zou mij als leerkracht alvast niet overtuigen. Ik zou er zelfs wat opstandig van worden.

Tot slot vind ik het initiatief niet correct omdat het nobele principe van democratisering dreigt te leiden tot nivellering. Meertalenbeleid moet leerlingen helpen leren en ongetwijfeld bestaat er pedagogisch onderzoek om dat te verantwoorden. Zonder veel meer ondersteuning dreigt dit in de praktijk echter te leiden tot meer permissiviteit. Het is essentieel dat leerlingen zich goed voelen, maar ze moeten ook leren dat succes inspanning, discipline en volharding vereist: zeker in het middelbaar. Laat anderstaligen net harder werken om Nederlands te leren en laat de Nederlandstaligen zich meer inspannen om nog een andere taal te leren. Ik vermoed dat we daar onze samenleving een grotere dienst mee bewijzen.

Met respectvolle groet,

Jonathan Holslag, prof. VUB, maar ook regent geschiedenis en Nederlands en enkele jaren leraar geschiedenis middelbaar onderwijs 

Dit artikel verscheen eerder op zijn Facebook-muur.

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneelfinancieel of organisatorisch!