Het Pietenpact schoot met nat kruit

Het Pietenpact schoot met nat kruit

Het ondertussen al teruggetrokken Pietenpact is bizar: nadat elitaire peilers en opiniemakers de Trump-bal compleet missloegen, wilden enkele lokale culturo's een analoge flater overdoen. Nochtans waren ze gewaarschuwd tegen hevig onweer: vlak na de verkiezing van Trump regende het kritiek op het misprijzen door de culturele elite voor de legitieme belangen en zorgen van gewone mensen, en op de arrogantie waarmee ze hun wereldvreemde en ondemocratische normen opdringen.

De initiatiefnemers kregen echter zoveel kritiek van gewone Vlamingen dat ze na minder dan een week hun pact al terugtrokken. Op VTM meende 94% dat er geen nood was aan zo'n pact. In De Morgen 90%. Iets wat de dag na de publicatie ook al gesteld was door Bart De Wever. Die bewees hiermee weer eens vlijmscherp aan te voelen wat de grote meerderheid denkt en voelt. Maar daarmee verdwijnen de vragen niet. Waarom dachten die lui dat ze zo'n beledigende en belasterende toon konden aanslaan? Beseften ze wel dat hoe intellectueel oneerlijk hun betoog en hun argumenten zijn? 

Foto: De Morgen 14/11/2016

 

En hoe moeten de bevoegde overheden en raden van bestuur reageren op directeurs en woordvoerders die hier solo-slim speelden en zonder het minste mandaat van hun organisatie, maar wel in naam daarvan, straffe, stoere dogma's gingen verkondigen die niets te maken hebben met hun opdracht. Het pact was, in de eerste betekenis van het woord, achterbaks, gesloten achter de rug.

Want laten we ons niet vergissen: hier figureerden, helemaal zonder toestemming, organisaties zoals het GO!, de inrichtende macht van het openbaar onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap, die een openbare dienst vervullen, onderwijs bieden, en die daartoe gefinancierd worden met belastinggeld, maar waarvan woordvoerders wel aan gepeperde politiek doen. Is dat geen gegronde reden tot ontslag?

De wijze waarop Sinterklaas gevierd wordt, kent al enkele jaren een zachte evolutie. Zwarte Piet is daarbij al lang een gelijkwaardige partner, de helper die de kinderen behoedt tegen de strenge Sint. Het is nog steeds een ongemeen populair feest in Vlaanderen en enkele andere Europese streken – waarschijnlijk zelfs het meest populaire kinderfeest. Sint en Piet zijn daarbij niet alleen 'goed' omdat ze al decennia lang gevierd worden, de traditie dus, maar eveneens omdat zowat iedereen dat leuk vindt en omdat er ten gronde geen enkel probleem door veroorzaakt wordt. De enigen die er ineens wel een probleem van maken, miskennen de betekenis die de vierders eraan geven. Zo beweren ze hardnekkig dat Zwarte Piet aan slavernij herinnert. Maar die associatie is door geen enkele tegenstander ooit hard gemaakt. Nog belangrijker: ze miskent de actuele betekenis en duiding van het verhaal. De pacterende critici denatureren dat feest dus.

Ze beweren iets beters te beogen, iets zonder 'raciale stereotypering'. Die omschrijving alleen al is een slappe verwatering van de kern van hun argumenten, maar ze kan haar ware aard niet verloochenen. Ze verkopen eigenlijk laster, met beschuldigingen die ze niet hard (kunnen) maken.

De werkelijke agenda van de samenzweerders is vaag. Maar we kunnen daarin, met verschillen tussen de ondertekenaars, wel enkele onmiskenbare ingrediënten herkennen. De eerste is de eerder al besproken arrogantie van een culturele “elite” die haar politiek-correcte normen wil opdringen. Maar tegelijk speelt ook een antiwesterse, antichristelijke obsessie. Die wordt knap verduidelijkt door de beruchte prof. Verene Shepherd. Die dringt zo bijvoorbeeld ook aan op het afschaffen van een Witte Kerst. Zij is mensenrechtenonderzoeker bij de Verenigde Naties en hoofd van de VN-werkgroep die onderzoek doet naar Zwarte Piet – de onze, want de Iraanse, Haji Firoez, met een bijna identieke betekenis, die wordt helemaal niet als verontrustend en verdacht gezien.

Shepherd is één van de hard liners die hardnekkig probeert Zwarte Piet als een symbool van slavernij te zien: “De werkgroep kan niet begrijpen waarom Nederlanders niet inzien dat dit een terugkeer naar de slavernij is en dat in de 21ste eeuw dit feest moet stoppen. Persoonlijk heb ik het liedje ‘I’m dreaming of a white Christmas’ altijd heel racistisch gevonden.'', en voorts: “Het is beledigend, wij gaan ook niet de straat op en zingen: I’m dreaming of a Black Christmas’.''. Als er ooit een prijs voor de langste tenen wordt uitgereikt, ...

Het minste wat men kan zeggen, is dat zij geen enkel bewijs en zelfs geen voorbeeld geeft van die vermeende 'terugkeer naar de slavernij'.

Ik deed dan maar zelf een kleine controle. Ik vroeg al mijn persoonlijke bekenden uit Zwart-Afrika (een klein tiental) en een tweehonderd bibliothecarissen naar hun mening. Deze laatsten krijgen jaarlijks duizenden boeken en Dvd’s in handen. Maar niemand had ooit één racistische betekenis gemerkt. Mijn zwarte vrienden vertellen wel geregeld over grotere en kleinere vormen van racisme die ze al eens ondervinden. Maar de Sint en Zwarte Piet, die hebben daar volgens hen niets mee te maken.

Kortom, lang niet alle zwarten zijn het eens zijn met Shepherd's analyse. Zo ook, om er maar twee te vernoemen die de media haalden, Lies Lefever, artiest en Theodomir Nsengimana, CD&V-politicus en OCMW-raadslid in Aalst en zelf van Rwandese origine (hier). Nsengimana verkleedde zich zelf als Zwarte Piet: "Ik blijf op mijn standpunt dat Sint Maarten, Sinterklaas en de zwarte pieten niets te maken hebben met racisme! Deze eeuwenlange traditie moet behouden en verdergezet worden" (op Facebook). Hij veroordeelt ook de werkwijze van de samenzweerders: "Deze nodeloze discussie draagt niet bij tot de verdraagzaamheid en de maatschappelijke cohesie die de samenleving nodig heeft om echte gevallen van racisme en discriminatie aan te pakken".

Andere kritiek kwam er van onder meer prof. Rita Ghesquiere en honderden internetters.

Ghesquiere verwijt de politiek correcte critici een gebrek aan respect voor een lange traditie, en een tekort aan verbeeldingskracht. Zij wijst ook op de antichristelijke hetze, die twee jaar geleden al de mijter, een typisch christelijk symbool zonder enige actuele betekenis, verjoeg. Ghesquiere: ''Die politiek correcte mensen kunnen best enkele leuke kinderboeken lezen om hun kennis over de Sint en zijn helpers bij te spijkeren. Piet is sinds lang niet meer de dreigende en onderdanige knecht. In zowat alle recente kinderboeken worden de Pieten niet alleen als lenig en handig voorgesteld, maar ook als bijzonder slim. Zij zijn het die het werk van de hoogbejaarde Sint tot een goed einde brengen. Zelfs kleuters weten dat de Pieten de echte speelgoedbrengers zijn en dat zonder hen van het feest niet veel zou in huis komen''.

Dit pact probeert zich te verhullen met en in veel nobele bedoelingen. Het lijkt zich te enten op een lopende maatschappelijke evolutie, maar tegelijk wijkt het daar, in toon en argumentatie, sterk van af. Het belastert nadrukkelijk de courante manier waarop de Sint gevierd wordt. Het verdrinkt de vis in een kwalijke en volstrekt onbewezen en ongegronde argumentatie. Dat is lasterlijk en beledigend. Geen wonder dat de petities tégen het pact zoveel duizenden ondertekenaars vonden:

Zouden die lui in hun ivoren toren op De Buren hun mislukte losse flodder niet beter gewoon begraven?

Andrea Cuypers, ecologiste/humaniste met interesse in sociale thema's

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneelfinancieel of organisatorisch!