Een humanitaire piste naar mensensmokkel

Een humanitaire piste naar mensensmokkel

De familie Pirmez die een Syrisch gezin uit Aleppo naar hier wil halen trekt onbewust de aandacht op enkele cruciale, maar verdrongen vragen. Helpen we de vluchtelingen echt door hun regio te ontvolken en hun problemen naar hier te halen? En riskeren we zo niet, vanuit de beste humanitaire bedoelingen, een nieuwe piste te openen voor onbeheersbare mensensmokkel?

Wie zelf een engagement opneemt en daarvan alle praktische kosten en gevolgen wil dragen, verdient groot respect. Dat is geen vrijbrief om de wet eenzijdig of zwaar te overtreden, maar het verdient wel waardering. Maar wie de nobele heilige wil spelen, doch de rekening doorschuift naar anderen, naar u en ik dus, dat is een kleinburgerlijke hypocriet. En als onze rechtbanken zich laten verblinden door dit humanitair vertoon, dan openen ze de deur voor zeer gevaarlijke tendensen. Want men speelt eventjes de humanist, maar zadelt de maatschappij in haar geheel wel op met problemen die haar kunnen destabiliseren en uiteindelijk zelfs verhinderen nog daadwerkelijke hulp te bieden.

Iedereen moest in Syrië voor Assad zijn

Dat staat zelfs los van al dan niet echte informatie aan welke politieke kant de betrokken vluchtelingen in hun land stonden. In Syrië leven en niet op de één of andere manier ‘collaboreren’ met het heersende regime, is geen sinecure. Poseren voor een foto van Assad, zoals NewsMonkey ‘onthulde’ is bijna even banaal als hier vroeger een kruisbeeld hebben in je living. Meedraaien in een door het regime gecontroleerde organisatie, is op zich nog lang geen halsmisdaad. Assad was en is overigens erkend als wettig staatshoofd, ook door België. Maar andere vluchtelingen hielden zich wel zoveel mogelijk afzijdig van het regime.

De werkelijke houding van die familie tegenover het regime blijf naar ons aanvoelen onduidelijk. Al bij al zijn er wel aanwijzingen dat die Syrische familie niet in een echte levensgevaarlijke situatie zit. Hun advocaten wisten daarbij ook geen aanwijzingen te geven dat hen onderscheidt van die honderdduizenden andere inwoners van Aleppo. Want deze familie staat daar lang niet alleen qua risico op bommen en dergelijke. En moeten we dan iedereen naar hier halen? Is het overigens niet nog te vroeg om te oordelen in dit concrte dossier?

De beslissing van de Raad van Vreemdelingenbetwistingen (RVV) – dat een humanitair visum moest toegekend worden én dan nog wel zonder verder onderzoek van al die zwarte gaten en tegenstrijdigheden in de aanvraag – lijkt daarom op een lichtzinnige beoordeling volgens de gekende extreem ruime interpretatie van de geldende internationale regels, waardoor die regels steeds verder uitgerokken worden. Voor bepaalde juristen moeten de deuren van Europe véél verder open gewrikt worden dat wat de wetgever ooit goedkeurde.

Rechters willen steeds meer de wet maken

Dat lijkt ons gevaarlijke pervertering van de democratische regels. Rechters willen de wet maken. Prof. migratierecht Dirk Vanheule (UAntwerpen) stelt daarbij: “Volgens de klassieke juridische interpretatie is de beslissing om al dan niet een visum toe te kennen louter een bevoegdheid van de overheid, maar nu geeft de rechter zichzelf het recht om te oordelen”.

Prof. Vuye voegt daaraan toe (in Knack 7/11/2016): “De Raad treedt hier in de plaats van het bestuur en neemt een beslissing die alleen het bestuur kan nemen. Dit is een schending van de scheiding der machten. Schoenmakers moeten bij hun leest blijven, rechters passen dit principe ook best toe.”.

Aan die kwestie zijn nog twee andere aspecten: hoe wenselijk is het om de conflictgebieden actief en structureel te ontvolken, of die ontvolking nog feller te bevorderen? Zo zou het gezin waarvan sprake in een deel van Aleppo leven dat relatief veilig is, en eerder willen vertrekken omdat hun land geen toekomst meer biedt, dan omwille van een acute dreiging. Wat begrijpelijk is. Of dat effectief klopt, is nog volstrekt onbewezen en er zijn wel degelijk aanwijzingen tégen hun verklaringen. In alle geval plaatst die motief hen niet in de categorie ‘vluchtelingen’, maar wel in die van ‘migranten’, en dat is wat anders. Anderzijds is er de vraag hoe wenselijk de import is van zoveel mensen met al hun problemen naar bij ons.

Een toch wel beperkte solidariteit

Dat zou met dit gezin dan weer niet spelen wegens hun verzekerde opvang bij een bevriende familie, en hun te verwachten snelle integreerbaarheid. Maar klopt dat wel? Het wordt dikwijls herhaald dat de familie Pirmez alle lasten voor de opvang op zich zal nemen. Maar na navraag, bij onder meer de advocate van deze families, bleek dat deze geen tenlastenneming ondertekenden.

Dat is een voorwaarde als men buitenlandse vrienden of familieleden met onvoldoende financiële middelen aan huis wil ontvangen voor een kort bezoek. Daarbij verklaart men formeel alle kosten voor zijn rekening te nemen mocht er met de bezoekers iets gebeuren (medische verzorging, huisvesting, ...). Dat is een voorwaarde voor het verkrijgen een C-visum van maximaal drie maanden en zonder inschrijvingsrecht in de gemeente in kwestie. Maar zelfs dat werd dus niet aangevraagd.

De familie Pirmez rekent er blijkbaar op dat haar engagement van korte duur zal zijn, en dat een asielstatuut snel goedgekeurd zal worden. Tijdens die aanvraag mag de gemeenschap dan al de facto eventuele medische kosten dragen, en na goedkeuring mag de overheid alle kosten voor de integratie op zich nemen. De bijdrage van de familie Pirmez beperkt er zich dus feitelijk toe dat ze een deel van een woning ter beschikking stelt. Zo fameus is die solidariteit dus ook niet, en in wezen gebruikt men een humanitair lijkende omweg om de bestaande migratiewetgeving te omzeilen. Dat heeft enkele zeer verregaande gevolgen, waarover niemand lijkt nagedacht te hebben.

Iedereen die enkele slaapplaatsen op overschot heeft, kan dan op die manier een paar migranten ‘invoeren’. Ongeveer zoals elke burger van een Arabische oliestaat ‘sponsor’ kan spelen voor Aziatische gastarbeiders die daarna voor zijn rekening mogen werken. In feite opent men op die manier een piste voor mensensmokkel en uitbuiting die, eenmaal geopend, nog maar moeilijk kan gesloten worden. Men importeert op die manier niet slechts Arabische mensen, maar ook zeer bedenkelijke Arabische praktijken.

Veel te goed zijn is allemans gek

Dat de familie Pirmez die bedoeling niet heeft, lijkt evident, en ongetwijfeld handelt ze volkomen ter goede trouw. Maar dat staatssecretaris Francken zich zomaar bij die oekaze moet neerleggen en zelfs niet het recht zou hebben om in beroep te gaan, zoals de advocate van die familie en het gezin beweert, tart elke verbeelding. Goed zijn is een goede zaak, maar veel te goed is allemans gek.

Over de aspecten die verbonden zijn aan ongebreidelde immigratie van vluchtelingen die nooit meer terug zullen keren, spreken we in een ander stuk.

Rudi Dierick & Eddy Daniels

Dit artikel is een onderdeel van ons 'Dossier Vluchtelingen'. Daarin analyse en voorstellen, met een 10-tal artikels.

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een  bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneel, financieel of organisatorisch!