Dubbele belastingverdragen = puinhoop

Dubbele belastingverdragen = puinhoop

Enkele politici hebben een dijkbreuk in onze fiscaliteit ontdekt (nog een): tientallen miljarden inkomsten zouden fictief naar Dubai verhuizen. Daarop worden dan geen belastingen betaald. Peter Vanvelthoven (SP.A) en zijn collega’s in de oppositie maken er zich kwaad over. Terecht. Maar tegelijk geeft het een dubbel gevoel: zowat alle verdragen tegen dubbele belastingen zijn zodanig uitgewerkt dat ze het algemeen belang schaden. En dat was te vermijden.

Heel dat systeem is in wezen één grote dijkbreuk. Noem dit maar het fiscale equivalent van de overstromingen in 1953 in Nederland. Een zware stormvloed in combinatie met springtij, deden het water in de trechtervormige zuidelijke Noordzee tot uitzonderlijke hoogte stijgen. Honderden dijken begaven het. Er vielen 1836 doden in Nederland, 307 in het VK, 224 op zee en 28 in België. Alleen al in Nederland werden 4500 huizen en gebouwen verwoest en 2000 km² grond kwam onder water te staan, zoveel als een kleine provincie. 

In het verleden schreven verschillende auteurs al over onze Belgische fiscale ramp én over de oplossingen, onder meer hier op De Bron, zoals dit overzicht van 10 nodige fiscale hervormingen. Dat artikel bespreekt voorstellen die al jaren verdedigd worden door experten zoals Michel Mauss, Jef Vuchelen, Geert Noels, Ivan van de Cloot, Itinera Institute, Frans Vanistendael en de Hoge Raad van Financiën (HRF).

Het vermijden van dubbele belasting is op zich natuurlijk billijk: als een Belg op inkomsten die hij maakt in een ander land X ginds al zeg 25% belastingen betaalt, en hij zou daarop hier nog eens 33% bovenop moeten betalen, dan is dat onevenredig en discriminerend. Men wil dus terecht vermijden dat belastingbetalers substantiële belastingen aan twee landen moeten betalen op éénzelfde inkomen. Maar daarom moet men ook niet zo ver gaan om toe te staan dat het betalen van 0,1 of zelfs 0% belasting elders, volstaat om hier niet meer belast te worden.

België kent nu een vrijstellingssysteem: al wie op een bepaald inkomen al elders belast is, zelfs al was dat maar één symbolische euro, die moet daarop in ons land geen enkele belasting meer betalen.

De OESO biedt in haar standaarden voor internationale taxatie evenwel al een billijke oplossing, namelijk het kredietsysteem op elders belaste inkomsten ('credit method', p. 37). Concreet: als iemand elders al belastingen betaalde op inkomsten waarop ook de Belgische fiscus belastingen mag heffen, dan zou die persoon op het bedoelde 'dubbel belastbare inkomsten' hier enkel het verschil moeten betalen tussen de reeds betaalde belastingen en wat hij hier zou moeten betalen als hij enkel hier belastingen betaalt. Hij zal dan alles samen evenveel belastingen betalen op een inkomen als een Belg die daarop enkel hier belast wordt, geen cent meer, maar ook geen cent minder.

Stel dat een internationale ondernemer één miljoen euro verdient die zowel belastbaar is door de fiscus van land X, als door België, en dat hij ginds slechts 1% feitelijke belastingen zou moeten betalen, doch hier 30%. Vandaag betaalt die dan slechts 10.000 Euro, aan land X, en niets aan België. Met dit voorstel zou hij 10.000 euro betalen aan land X én 290.000 aan België. In totaal betaalt hij dan 300.000 euro, net zoveel als wanneer hij enkel in België belastingplichtig was geweest. Fiscaal uitvlaggen naar Monaco of Zwitserland wordt dan veel minder aantrekkelijk. Deze verandering benadeelt andere landen niet, maar ze trekt wel de feitelijke belastingvoet gelijk voor al wie hier belastingplichtig is.

Dit kan België overigens in zekere mate éénzijdig doen. Andere landen, zoals de VS, deden dat al. We hoeven daarvoor geen verdragen op te zeggen. Het volstaat dikwijls, eenvoudig gesteld, om enkel de interne, fiscale gevolgen van die verdragen aan te passen binnen de nieuwe internationaal erkende regels.

We schreven al in 2014 dat onze overheid in deze zin moet werken. Maar de federale regeringen deden niets. En onze openbare financiën kreunen nog steeds. Er is dus geen enkele reden om nog te treuzelen. Het algemeen belang eist een snelle en drastische hervorming van dit stuk van de fiscaliteit.

België parafeerde op 5 juni 2017 het multilateraal verdrag van de OESO om dergelijke mistoestanden in de bestaande belastingverdragen recht te trekken. Dit laat toe in geval van niet belasting of te lage belasting het voordeel van het belastingverdrag aan de belastingplichtige te ontzeggen. Het zal nog wel enkele jaren duren voor deze nieuwe teksten in werking treden, maar we zijn op goede weg. Er is geen enkele reden meer om die gigantische dijkbreuk in onze fiscaliteit niet gezwind te dichten.

Als onze huidige minister van Financiën Johan van Overtveldt (N-VA) dat nalaat, blijven de bestaande privileges voor een klein aantal particuliere belangen behouden. Dan schaadt hij het algemeen belang. Die privileges werden de voorbije decennia toegekend. Dat is dus niet zijn schuld. Maar het eventuele behouden, dat is wel zijn verantwoordelijkheid. Dan schaadt hij ook de Belgische reputatie ten aanzien van de OESO. Die zet namelijk sterk in op afbouw van al die fiscale privileges.

Luc Ryckaerts, adviseur in een internationale organisatie, Brusselse Vlaming

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een  bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen. 

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneel, financieel of organisatorisch!