Begrotingsakkoord stelt teleur

Begrotingsakkoord stelt teleur

De premier en de CD&V jubelen wel over een meer rechtvaardige fiscaliteit, maar niemand vond daar ook maar één reëel spoor van in de concrete maatregelen. Het akkoord kent wel een illegale oplossing (voor Arco), nep dus, een troep fetisjen (zoals de taks op de effectenrekening) en veel budgettaire kruimels, doch geen enkele afdoende structurele hervorming. Het is dus een flop. De komende generaties krijgen ook in 2018 miljarden extra schuld in hun nek gedraaid en het overheidsbeslag zal niet significant verder dalen.

De beloofde effectentaks klinkt stoer, als we luisteren naar Kris Peeters: een heffing van 0,15 procent voor al wie meer dan 500.000 euro op een effectenrekening heeft. Maar Michel Maus (professor fiscaal recht VUB) is er kort over: ‘De effectentaks uit het begrotingsakkoord stelt niet zoveel voor.’, en verder, teleurgesteld: ‘Ik vraag mij af waarvoor al die poespas van de voorbije dagen nodig was’. Andere spraken van homeopathie. Deze taks blijft ondertussen wel hoger dan de voleldige rente op veel spaarboekjes. En 

Volgens de regering zou dat 254 miljoen Euro opleveren. Tenzij het natuurlijk afloop zoals de eerder fetisj van de CD&V, de speculatietaks. Die bracht netto zo goed als niets op, maar joeg wel miljarden naar het buitenland.

'Teleurgesteld' is daarom wel het minste. De gigantisch en nodeloos complexe koterij in onze fiscaliteit wordt ten gronde niet aangepakt. Er blijven voor veel miljarden aftrekposten op belastbare inkomens van bedrijven en particulieren behouden, doch de aanslagvoeten blijven torenhoog en de gemiddelde fiscale druk te hoog, ook voor kapitaal. En de ambtenaren van financiën moeten blijven vechten tegen dat onontwarbaar kluwen waarvan vooral bepaalde topjuristen meer dan lucratief garen spinnen. Onze fiscaliteit blijft dus even hard onrechtvaardig. Hetzelfde geldt voor de pensioenproblematiek: de sterk oplopende kosten en de disproportionele privileges voor statutaire ambtenaren blijven onaangeroerd.

Positief daarentegen is de extra stimulans om in de reële economie te investeren, maar wat dat concreet inhoudt, dat is nog onbekend. Behalve de vlag: ‘Het gaat om een maatregel Michel-De Croo, naar analogie met de wet Cooreman-De Clercq'. Maar als dat zo’n goede maatregel zou zijn, waarom blijft het concrete voorstel dan onbekend?

Cijfers zijn wel gekend voor de verlaging van de vennootschapsbelasting. Voor kmo's zou die van 25 naar 20 procent gaan, en voor grote ondernemingen van 34 naar 29 procent, en in 2020 tot 25 procent. Rekening houdend met de aangekondigde verlagingen in landen zoals de VS en Frankrijk, zal België dan, volgens Michel Maus en anderen, wel eens helemaal aan de top van de wereld kunnen raken.

En alsof dat nog niet problematisch genoeg is, voor de Belgische beleggers blijft daarop nog steeds een roerende voorheffing van 30% af te dragen. Belgen moeten in 2018 dan 44 à 47,5% van hun winst uit aandelen in bedrijven afdragen. En door de voorwaarden bepaalde verlagingen van lasten op ondernemers , zou de netto-winst voor bepaalde groepen zelf negatief uitvallen. Tegen deze cijfers moet men de claim in ACW en andere linkse kringen interpreteren dat het kapitaal hier nauwelijks een bijdrage levert.

Iets minder vaag is de aangekondigde de uitbreiding van de flexi-jobs naar de detailhandel en de verruiming van de wet op de e-commerce naar nacht- en zondagwerk. Er worden ook lagere lasten beloofd ‘in de strijd tegen sociale dumping in de bouwsector’, terug een proefperiode – zij het een kortere met extra voorwaarden – en aanmoediging van startersbanen. Zoals ook Chris Serroyen (hoofd ACW-studiedienst) terecht opmerkt rond de flexi-jobs, en tekenend voor heel dit akkoord, ten gronde blijft het kortzichtig knoeiwerk, oplapwerk met venijnige economische haken en asociale ogen aan. En het gaat ook fel in tegen ‘alle oproepen, nog meest van Open VLD en werkgevers zelf, om het arbeidsrecht eenvoudiger te maken’.

De eerste minister is nu echt de premier. Hij boekt hier een mooi succes. Maar echt mooi kan dat succes niet genoemd worden, eenmaal de verpakking errond geopend.

De globale inspanningen op de begroting voor 2018 blijft echter beperkt tot 2,6 miljard euro. Dat is ruim onder de nodige 7 à 9 miljard. Hoe men tot die 2,6 mia komt en waaruit die dan bestaat, dat is nog vaag. Tegelijk blijft de openbare schuld op 105% van het BNP. Dat is nog steeds ver boven de 60%-norm van de EU. Bij de minste rentestijging wordt de schatkist dan gewurgd.

Ook goed is de bescheiden verhoging van bepaalde kleine pensioenen. Maar schandalig is het ontbreken van een duidelijk en klaar overzicht van waar men die 2,6 miljard inspanning (plus 300 miljoen reserve voor nieuwe maatregelen) wil halen.

De aangekondigde ‘oplossing’ voor de Arco-coöperanten is een dubbel bedrog dat niets oplost. Enerzijds is dit voorstel nog steeds diefstal van de gemeenschap – want bij de verkoop van Belfius dat 100% eigendom van de gemeenschap is wordt eerst 400 miljoen afgeroomd voor die aandeelhouders. Anderzijds blijft dat even goed illegale staatssteun en bevoordeling van de éne individuele Dexia-aandeelhouder tegenover de andere. Daarin verandert er niets. Maar daardoor is er ook geen enkele reden waarom de Europese overheden dat wel zouden kunnen goedkeuren. Of rekenen Michel & Co. erop, zoals Ivan Van de Cloot opmerkte, 'dat rechters even economisch ongeletterd zijn?'.

We mogen dus terug peperdure juridische acties van België tegen de EU verwachten. Dat zal een paar advocaten rijker maken. Vrienden van Koen Geens misschien? Wat deze regering nu trots aankondigt is dus een lege doos met een duur lint en veel glitter erop, en kruimels erin. De ACW mag scoren, en de gewone burger mag blijven vloeken.

Was dit dan politiek het best haalbare, zoals prof. Herman Mathijs stelde? Uiteraard, dat is politiek altijd. Maar het is en blijft een miezerig akkoord dat België op extreem hoge openbare uitgaven en fiscale druk zal houden. We blijven geteisterd door een veel te zwakke openbare dienstverlening aan een veel te hoge kost.

Ter afronding geef ik u mijn voorspellingen voor de komende maanden weer:

  1. De betrokken kabinetten zullen nog hard mogen zwoegen om van dit blingbling rommelboeltje iets te maken dat ze aan de analisten van de internationale banken en van de EU kunnen tonen.

  2. Deze analisten zullen België dan bekritiseren omdat de cijfers dan nog te lichtzinnig, te slordig en onbetrouwbaar zijn en omdat uitgaven en inkomsten te roze ingeschat worden.

  3. Ze zullen ook kritiek geven op het feit dat veel zogenaamde 'structurele' maatregelen helemaal niet structureel zijn, en op de te lage openbare investeringen. Mogelijk vullen ze aan dat dat de kwaliteit van die investeringen te laag ligt: te duur en te weinig opbrengsten.

  4. De bescheiden positieve maatregelen én vooral de zacht opbeurende internationale conjunctuur zullen leiden tot wat optimisme. De regering, én alle belangengroepen wiens lucratieve privileges onaangetast zijn, zullen er alles aan doen opdat nooit geweten wordt welk deel van deze inspanning voor 2018 slechts creatieve boekhouding is, welk deel het verder uitbenen van openbare dienstverlening, welk deel extra lasten en welk (klein) deel echte structurele besparingen.

  5. Vele zullen zich laten tevreden stellen met de bescheiden verbeteringen, maar veel anderen raken nog meer ontmoedigd, en een sommigen nog kwader: is het nu echt ons lot bedrogen te blijven worden door knoeiers die een openbaar bestuur neerzetten dat globaal even goed en even omvangrijk is als het Duitse, maar ons wel één derde meer kost?

  6. De verkoop van Belfius zal uitgesteld moeten worden door het tijdsverlies met deze nep-oplossing, of het zal voor een habbekrats verpatst worden aan één of andere goed gelieerde groep.

Het matige terecht-goede nieuws en de oneindige stroom mooi verpakte nep-aankondigingen waren al jaren voldoende om de bevolking koest te houden en nooit één afdoende structurele maatregel te nemen. Waarom zou dat nu dan wel moeten?

Rudi Dierick, ingenieur, zakelijk adviseur en hoofdredacteur De Bron

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneelfinancieel of organisatorisch!