Arco symbolisch voor de Wetstraat

Arco symbolisch voor de Wetstraat

De Europese rechters zijn duidelijk. De staat mag niet bijdragen aan de schadevergoeding voor de individuele Arco-aandeelhouders. Het afwentelen van verliezen op de gemeenschap, zoals ACW en CD&V nog steeds proberen, is dus illegaal. Maar enkele verantwoordelijken voor bedrog en wanbestuur ontspringen de dans. Hoe lang nog? En is deze tragedie niet bijzonder kenmerkend voor de Wetstraat?

Deze uitspraak bevestigt onze eerdere analyse over heel de lijn - zie ook via de tag 'Arco'. De staatswaarborg die de regering Leterme probeerde te geven komt neer op een onwettelijk privilege. Daardoor zouden bepaalde aandeelhouders een bescherming tegen verliezen krijgen die geen enkele andere groep aandeelhouders geniet en die strijdig is met ons recht. De keuze van de regering Leterme om dat toch te proberen was dus illegaal. Opvallend, het is Koen Lenaerts, de voorzitter van het Hof en prof aan de KU Leuven, die dat uitlegde.

De voorstelling van zaken die de CD&V daar al die jaren aan gaf is daarom bedrieglijk. Het ging niet om bescherming van 'spaarders'. Het was ook niet noodzakelijk voor de redding van de nog leefbare bancaire activiteiten van het toenmalige Dexia – getuige daarvan de dynamiek van Belfius, gerealiseerd zonder dat die staatswaarborg effectief aangesproken was.

Heel die aanpak was en is ook schadelijk voor het algemeen belang. De CD&V gedroeg zich als de handlanger van een private organisatie, het ACW. Dat wou ontsnappen aan schadevergoeding voor zware fouten die het maakte. Het draagt nochtans een grote verantwoordelijkheid voor het failliet van Dexia. Het streefde immers altijd naar steeds hogere opbrengsten. Voor het ACW en zijn aangesloten organisaties was Arco ook bijzonder winstgevend. Ze haalden er ruim meer dan hun inleg uit op een tien jaar.

Maar de verdeling van de winsten van Arco liep wel scheef. Voor de individuele aandeelhouders draaide het uit op een dik verlies, zeker ten opzichte van hun initiële inleg. Het ACW stelde de aandelen van Arco als uiterst veilig voor. Maar het koos zelf, via zijn bestuurders in Dexia, voor een ultra-riskante strategie. Daardoor is het ACW en alle organisaties (zoals de directie van Arco) die het controleerde, of mee controleerde (zoals Dexia) direct verantwoordelijk voor het bedrog van de individuele aandeelhouders, de 'coöperanten'.

Daarenboven is het ACW ook, samen met de andere grote aandeelhouders (Ethias en Franse lokale overheden) verantwoordelijk voor de hoog-riskante strategie bij Dexia. Dat liep echter verkeerd af. Terzijde, ook andere banken namen vergelijkbare risico's en moesten daarna op de blaren zitten. Dat leverde verantwoordelijke banken in de Angelsaksische wereld miljardenboetes op en, zij het minder frequent, gevangenisstraffen voor bestuurders en directeurs.

Om al deze redenen is een vergoeding voor de schade van die individuele aandeelhouders door de schuldigen van dat bedrog (het ACW en zijn betrokken geledingen) terecht. Eventueel spreekt men ook de verantwoordelijken voor dat wanbeleid aan. Maar onze overheden dragen geen enkele verantwoordelijkheid voor dat bedrog, noch voor het wanbeleid bij Dexia. Er is dus geen enkele aanvaardbare reden waarom de belastingbetalers direct of indirect zouden bijdragen tot die schadevergoeding. De enigen die men wel kan aanspreken zijn het ACW, én zijn bestuurders. En misschien ook bepaalde politieke mandatarissen die wetten overtraden. Denk aan Didier Reynders en Yves Leterme.

Maar Belfius kan men geen stuk van die schade laten dragen, direct noch indirect. Belfius was immmers gered door de belastingbetalers en niet verantwoordelijk voor dat bedrog, noch voor het wanbestuur bij Dexia. Dat zijn wel diegenen die de strategie van Dexia uittekenden. Het vroegere Dexia, waarvan Belfius slechts een partiële opvolger is (er is namelijk ook nog de bad bank) voerde enkel de beleidskeuzen en instructies van haar raad van bestuur uit. Dat zijn de grote, institutionele aandeelhouders.

Het huidige Belfius is daarentegen eigendom van de gemeenschap. De gekende pogingen om die schadevergoeding grotendeels door Belfius te laten dragen – via de verhoopte meerwaarde bij de verkoop van die ondertussen terug gezonde bank – is daarom eveneens diefstal ten nadele van de gemeenschap. Daarom zijn ook die pogingen strijdig met onze en de Europese wetten. De kans is dan ook verwaarloosbaar dat de Europese rechters dat ooit toelaten.

Het ACW, noch haar bestuurders toont enig berouw voor hun bedrog en wanbestuur. Wat ze doen is eerder het tegenovergestelde: terwijl de belastingbetalers vier miljard voor de redding van wat Belfius werd op tafel legden, dreigde het ACW al zijn gelden daar weg te trekken. Ze dreigen ons dus nog af ook.

Terzijde, afgaande op de berichten over de waarde van het vastgoedpatrimonium (geschat op 10 miljard) en de liquide middelen in België (geschat op 6 miljard) van het ACW en al zijn leden-organisaties kunnen deze de totale schadevergoeding voor de individuele aandeelhouders vlot dragen. Andere beleggingen en liquide middelen in het buitenland zijn daarbij nog niet meegerekend. Dat hoeft hun werking – in casu de diensten die ze al hun leden bieden – dan ook niet te verstoren. Want die wordt, net zoals voor de andere vakbonden, mutualiteiten, … toch voor quasi 100% gefinancierd wordt door subsidies, ledenbijdragen en dergelijke.

Heel deze tragedie toont pijnlijk hoezeer het najagen van grote winsten op de kap van het algemeen belang, of het afwentelen van verliezen op de gemeenschap, een door en door rotte en uiterst schadelijke praktijk is; Dat was één van de hoofdoorzaken van de financiële crisis van 2008! Laten we hopen dat dan ook onze lokale, Belgische, verantwoordelijken de dans niet meer ontspringen.

De werkelijke betekenis van deze tragedie wordt nog onderschat. Vergeten we niet dat alle traditionele partijen ( rood en blauw dus) de pogingen van de christen-democraten – what's in a name – steunden, of gedoogden. Verder bleken de bevoegde Belgische rechters onbekwaam om die grove inbreuk op het gelijkheidsbeginsel die het ACW nastreefde te sanctioneren. Het tegenovergestelde gebeurde: de verantwoordelijke bestuurders van Arco zijn actief als vereffenaar van hun eigen failliet! Rechter en partij tegelijk. Nochtans, in een rechtsstaat kan niemand zijn eigen rechter zijn. Hier dus wel.

Deze rechters zijn dus eveneens schatplichtig aan het ACW en aan de consensus van de zuilen. Daarom mogen we stellen dat deze intriges rond Arco, en tegen het algemeen belang, typisch zijn voor de (klassieke) Wetstraat. De N-VA, Groen, Ecolo, de kleine oppositiepartijen en alle democratische burgers hebben dus nog een lange weg te gaan.

Het is klaar als een klontje: de federale regering moet een einde maken aan speculatie over een vergoeding op de rug van de gemeenschap. Ze moeten duidelijk maken dat er geen geld uit de schatkost komt, noch geld dat de schatkist toekomt. Van Overtveldt (N-VA) kent dus zijn opdracht. Iedereen weet dan waar hij staat en kan verdere stappen overwegen maar dossier weegt daarna niet meer op regering.

Rudi Dierick, ingenieur, zakelijk adviseur en hoofdredacteur De Bron

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneel, financieel of organisatorisch!