In afwachting van de Oosterweelverbinding

In afwachting van de Oosterweelverbinding

De Oosterweelverbinding die de eeuwige files rond Antwerpen moet oplossen, zal nog even veel jaren op zich laten wachten. Ze weten zelfs nog niet eens of het bruggen of tunnels gaan worden. Waarom dan niet nadenken over noodmaatregelen die al op korte termijn kunnen gerealiseerd worden? En die, als het even kan, ook de veiligheid op de weg nog voelbaar verhogen.

Noodkreet van een burger die het eindeloos gepalaver hartsgrondig beu geraakt.

De diepe wortels van al deze files – we zijn met Antwerpen en Brussel naar verluidt zelfs wereldkampioen in de files –  ligt in de combinatie van een al decennia lang aanhoudende toename van het autovervoer, de nog sterkere stijging van het vrachtvervoer over de baan en de quasi afwezigheid van extra ruimte op de weg. Er komen nauwelijks wegen of extra rijstroken bij. Wat de zaak nog verergert is het rijgedrag van bepaalde chauffeurs. Dat veroorzaakt veel vermijdbare ongevallen. Maar die zorgen dikwijls voor extra files. Ook problematisch, het ondermaatse openbaar vervoer en de luchtvervuiling. Deze wordt extra verzwaard door de vele oudere vrachtwagens en auto's, deels uit Oost-Europa afkomstig.

Overwegingen over de vervoersintensiteit van onze huidige economie, met zijn enorme invoer én doorvoer van goederen, laat ik aan geleerde heren zoals de experten van Transport & Mobility Leuven, Itinera, de vakbonden en de werkgevers, of een Jonathan Holslag.

 

Foto: Ring Antwerpen, Copyright: Jiri Bergs, Antwerpen112

 

Ik beperk me hier tot enkele mogelijke noodmaatregelen om files, vervuiling en verkeersonveiligheid op korte termijn voelbaar te beperken. De rode draad door mijn suggesties is het snoeihard afschrikken van alle ongewenste én op billijke wijze vermijdbare veroorzakers van overlast en vuil. Dit is dus geen met jarenlange expertise, noch met dure onderzoeken onderbouwd voorstel van een specialist, verre van, maar wel een voorzichtige oefening op basis van gezond verstand en wijd open gehouden ogen en oren bij het reizen in andere landen.

Een eerste opdracht betreft alle auto's en vooral vrachtwagens die onveilig en vervuilend op onze wegen rondrijden. Mag daar niet veel harder tegen opgetreden worden? Denk aan een paar duizend euro boete per vrachtwagen met slechte remmen, kale banden, te zware belading, een te vermoeide chauffeur of een te vervuilende motor? En voorts: verdubbeling van de boete bij elke volgende overtreding door een vrachtwagen bij dezelfde werkgever. En natuurlijk het aan de kant zetten en rijverbod tot de boetes betaald zijn. Of nog: directe verbeurdverklaring van de vrachtwagens voor de zwaarste overtredingen?

Verhoog aansluitend ook de wegentaks voor de vrachtwagens in elke ongewenste categorie (te oude motoren, vastgestelde te vervuilende motoren, ...). De normen zijn uiteraard identiek voor Belgen en buitenlanders. Maar zwaar vervuilende of zeer onveilige binnenlandse vrachtwagens, die zijn er al niet meer zoveel. Als de sancties en heffingen 'zeer' hoog zijn, zal de meest ongewenste groep – misschien wel een tiende tot een kwart van die gemiddeld meer vervuilende buitenlanders – dan niet sterk ontmoedigd en geweerd worden ?

Waarom ook geen meer intensieve controles op rijafstanden en gevaarlijk rijgedrag, én zet een online meldpunt op waar burgers gevaarlijk rijgedrag mogen melden, mét de mogelijkheid om bewijsstukken zoals opnames met dashcams op te laden. Volg die meldingen dan systematisch op met verhoogde sancties voor wie betrapt wordt bij controles door de gewone wegenpolitie.

De vervoersintensiteit van onze economie zal door deze maatregelen niet afnemen, maar vervuilend vervoer en gevaarlijk rijgedrag zullen die niet drastisch beperkt worden?

Mits een oordeelkundige opzet hoeven deze maatregelen geen extra kosten te veroorzaken voor de correct werkende transportbedrijven. Dat vraagt dan wel dat alle extra kosten volledig omgezet worden in lagere lasten voor alle correct werkende transportbedrijven. Om de extra kosten voor onze bedrijven verder te beperken, kan men werken met een minnelijke regeling voor die superboetes: al wie aantoonbaar al jaren geen of nauwelijks overtredingen veroorzaakte, krijgt dan een forse korting op de sancties.

Als over overheid nu zulke maatregelen afkondigt, zal de druk op onze wegen dan snel niet matigen? Door de ongewoon zware sancties zal er een golf van verontwaardiging door heel Europa gaan. Dat is zeker. Maar dat is geen bezwaar, integendeel. Dat levert net een unieke internationale publiciteit op, zonder extra kosten.

Iedereen zal dan weten dat men het in België beter rustig op de baan houdt. Alle chauffeurs – binnen- én buitenlandse – zullen dan snel weten dat we onze wegen niet laten overbelasten door gevaarlijk rijgedrag, noch door nodeloos vervuilende (vracht)wagens – die onze eigen baantransporteurs dan nog eens oneerlijk beconcurreren. En het zal ook extra inkomsten opleveren. Dat levert dan wel direct extra marge op om de lasten voor onze eigen bedrijven evenredig te verlagen.

Het is ongetwijfeld een harde aanpak, maar hebben al onze geleerde heren betere alternatieven voor de files en de vervuiling? Of hebben de gewone weggebruikers geen recht op een veiliger en vlotter verkeer? Maak er daarom maar snel werk van.

Martha Huybrechts, leerkracht wetenschappen

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een  bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneel, financieel of organisatorisch!