Affaire BDP best leerrijk

Affaire BDP best leerrijk

You voted 'down'.

Wat valt in de affaire Bart De Pauw (‘BDP’) nu het meest op? Is het hoe sommigen agressief gedrag van seksuele roofdieren ostentatief verdedigen? Want daar komt het wel op neer, een vuil probleem dat hier brutaal aan bod komt. Of is het de vulgaire ongevoeligheid en domheid van velen, met hun eenzijdige, primaire reacties, ... De kronkels van de nog-niet-aangeklaagde BDP misschien? Of het harde ontslag door de VRT? Of nog de hoop van veel vrouwen dat het eindelijk zal beteren voor een veel ruimer probleem waar velen al door getroffen werden?

Hoe de vork juist in de steel zit, dat is nog onduidelijk. De claims van VRT en BDP zijn tegenstrijdig. Eén van beiden liegt dus over de kern van de zaak, misschien wel beiden. De VRT beweert bij monde van haar grote baas dat BDP zich tegenover meerdere vrouwelijke medewerkers gedroeg als een seksuele deliquent: agressief, bedreigend, stalkend met ‘meer dan 100 foute sms’en’ waaronder enkele van pornografische aard. Meer dan tien vrouwen zouden geklaagd hebben bij de vertrouwenspersonen van de VRT of bij de advocate die hen verdedigt. Het was zo erg dat de VRT, naar eigen zeggen, niets anders kon dan de samenwerking stoppen wegens een vertrouwensbreuk.

BDP verdedigt zich op verongelijkte wijze. Hij zou nauwelijks uitleg gekregen hebben van de VRT en geen enkel recht op verweer. De aanklachten zouden ook fors overdreven zijn, en de sancties disproportioneel ten opzichte van de feiten (waarvan hij er ondertussen enkele toegaf). De VRT trof niet alleen hem, maar ook zijn bedrijf en indirect al zijn medewerkers. Hij zou, mede daarom én omwille van de schriftelijke (?) boodschap van de VRT dat deze en enkele kranten vrijdagmorgen het nieuws zou uitbrengen, op donderdagavond voor een vlucht vooruit gekozen hebben.

Dat dit een gerechtelijk vervolg zal krijgen, is waarschijnlijk. Maar opvallend, er is, op het moment waarop we dit schrijven, nog altijd geen enkele formele aanklacht bij het gerecht ingediend, noch door de vermeende slachtoffers, noch door de vermeende dader, noch door de VRT. Al even opvallend, de VRT blijft vaag over de zwaarste klachten. Ondertussen deed het parket een huiszoeking bij de VRT, maar, tot nog toe, niet bij BDP.

Deze affaire is nu al wel leerrijk. Zet u schrap, want het is een vette kluif.

  1. Het gedrag dat BDP aangewreven wordt – en waarvan de VRT beweert afdoende bewijzen te hebben – neigt naar matig seksueel geweld. Dat gedrag is niettemin misdadig en schadelijk. Dat geweld schaadt het leven van veel vrouwen en meisjes. Echt zwaar geweld hypothekeert dat soms zelfs definitief. Het recht op geluk van deze vrouwen is dan vernietigd.

  2. Enkele artikels zoals dat in De Standaard wijzen op enkele opvallend zwakke kanten van de VRT-aanpak. Dat suggereert een dubbelzinnigheid die op zich eveneens schadelijk is voor alle echte slachtoffers.

  3. Veel vrouwelijke slachtoffers van seksueel geweld en hun sympathisanten vragen dan ook snoeiharde straffen tegen dit soort deliquenten. Begrijpelijk. Velen veroordelen BDP nu al. Dat is wel voorbarig! Er is nog geen enkele formele aanklacht tegen BDP ingediend bij het gerecht, en dat lijkt niet direct te verwachten.

  4. Het is goed geweten dat dit soort geweld, zowel het zwaardere als het minder zware, moeilijk bewijsbaar is, hoe traumatiserend voor de slachtoffers ook. Daarvan maken sommigen dan echter nijver misbruik om persoonlijke vijanden of zakelijke tegenstanders valselijk te beschuldigen. Het moest mijn man maar eens zijn die dat overkomt.

  5. Seksueel geweld tegen vrouwen raakt mede daardoor zelden opgehelderd. Minder begrijpelijk is evenwel dat onze politionele en gerechtelijke overheden zo’n lage prioriteit geven aan dat soort geweld. Het lijkt voor hen niets ergs. Die bewijslast verklaart waarom bijvoorbeeld verkrachtingen in alle democratische landen een relatief lage veroordelingsgraad kennen. Maar dat verklaart niet waarom die in ons land zoveel lager ligt dan in andere, vergelijkbare landen.

  6. De beweerde bewijzen tegen BDP komen tot nog toe maar mager over: ‘zich uitgekleed voelen’, ‘gestalkt worden’, ... . Dit is nog een hemelsbreed verschil met zwaar seksueel geweld zoals verkrachting. Het geeft me anderzijds, als vrouw, een dubbel gevoel wanneer iemand nu al zo hard gesanctioneerd wordt (zakelijk waarschijnlijk failliet). Terzijde: alles bevestigt dat BDP inderdaad stevig over de schreef ging, maar hoever ….

  7. Wat de invloed van deze affaire zal zijn op het bredere en ook ernstigere maatschappelijke probleem, dat zal de toekomst moeten uitwijzen. Een slachtoffer van een verkrachting zei me dat ze blij was met de aandacht voor dit geweld, maar tegelijk gefrustreerd door de barslechte en ‘vrouwvijandige behandeling’ (haar woorden) die zij enkele jaren geleden moest ervaren bij politie, gerecht én enkele medici. Een ander slachtoffer was daarentegen hoopvol dat het morgen misschien zal beteren.

  8. Onze overheden hebben op dit front – seksueel geweld – nog bergen werk voor de boeg. Bepaalde bedrijven net zo goed. Maar extra meldpunten, zoals Sven Gatz voorstelde, dat kunnen we missen als de pest. Dat is immers slechts een doekje voor het bloeden én een versnippering van de middelen. Zorg er gewoon voor dat de bestaande diensten hun werk correct uitvoeren, én sanctioneer al de nalatige verantwoordelijken.

  9. Noodzakelijk is dus een doelgericht en doordacht beleid. Dat vereist dat men nauwkeurig kijkt naar de medische gegevens over het aantal slachtoffers en dan politie en gerecht hard aan ’t werk zet om de veroordelingsgraad op te drijven tot de beste van alle vergelijkbare landen, zoekt naar straffen die de daders harder treffen én vooral om het aantal zulke misdaden drastisch te doen dalen. Daarbij mag geen enkel taboe overeind blijven, noch beleidsmatig, noch cultureel, noch religieus.

  10. Al even noodzakelijk is spijkerharde bescherming van de anonimiteit van al wie een aanklacht voor seksueel geweld doet. Maar tegelijk moet het gerecht ook de vermeende dader correct onderzoeken, à charge én à décharge. Het gemanipuleer van de VRT en van de advocaat van de waarschijnlijke slachtoffers rond hun anonimiteit is schadelijk. Als de VRT BDP zelf schreef dat zijn verhaal in het publiek gegooid zou worden, dan heeft ook hij recht op een faire verdediging. De VRT kan dus nooit vragen dat haar klagers niet onbekend zouden blijven bij het gerecht. Zo’n vraag is een schande.

  11. Verder kunnen we enkel maar hopen voor al diegenen die de aanklachten tegen BDP ostentatief steunen, zoals Hilde Van Mieghem, dat de VRT die ook kan hard maken.

  12. Maar veel meer nog: vooral voor alle echte slachtoffers van seksueel geweld moeten we hopen en bidden dat alle schuldigen van fouten vervolgd én correct bestraft zullen worden.

  13. De VRT draagt een bijzondere verantwoordelijkheid: het moet haar medewerkers én vooral de vrouwen beschermen tegen dat geweld én een voorbeeld geven. Die bescherming is nog steeds ondermaats. De VRT lijkt hier wel pro-actief op te treden, maar er blijft toch wat knagen.

  14. Beschermen is immers één zaak, sanctioneren een andere. Het is bizar dat de VRT niet alleen deze éne waarschijnlijke dader zwaar sanctioneert, maar de facto ook al zijn medewerkers. Waarom werd niet enkel deze ‘dader’ preventief uitgesloten, zonder zijn medewerkers te treffen? Het zal maar jouw job zijn.

  15. Maar ook de ‘nauwkeurigheid’ van die bescherming kan beter. Bescherming tegen onterechte beschuldigingen hoort daar ook bij. Het feit dat de VRT maatregelen nam die manifest véél verder gingen dan de éne (bekende) ‘dader’ doet wenkbrauwen rijzen. Ging het hier enkel over seksuele agressie, of, aansluitend, ook over een persoonlijke afrekening?

  16. BDP slaat al bij al een belabberd en schofterig figuur, zeker nu er sprake zou zijn van sms’en van het genre "ik wil je neuken". Zijn uitspraken over dat soort misdaden zijn al even erg: hij minimaliseert niet alleen zijn verantwoordelijkheid (wat natuurlijk zijn recht is), maar vergoelijkt ook dit genre geweld. Dat laatste is een stevig argument voor harde sancties.

  17. Ook het beweerde grote aantal slachtoffers én de machtspositie van de vermeende dader zijn sterke aanwijzingen dat hij inderdaad zwaar over de schreef ging. Maar hoe ver juist?

  18. Maar zakelijk en professioneel is hij, door de werkwijze van de VRT, al zwaar getroffen. Als vrouw ben ik voor loodzware sancties tegen de daders van dit genre misdaden. Denk bijvoorbeeld aan levenslang voor recidiverende verkrachters en schoften die kinderen mibruiken. Maar ook al wie valse beschuldigingen uit én nalatige rechters en onderzoekers verdienen effectieve straffen.

  19. Die feitelijke sanctie lijkt, met alle gegevens die de VRTtot nog toe bekend maakte, wel ‘meer dan voorbeeldig’. Ze lijkt zelfs disproportioneel tot de feiten. Zal dat, als BDP naar de rechter trekt, wel stand houden? Doorstaat dat wel de toets van de evenredigheid? Of rekent de VRT erop dat onze rechters – zoals doorgaans – ongevoelig zijn voor de indirecte financiële gevolgen van sancties?

  20. De VRT offert hier een ‘goudhaantje’ op. Dat suggereert dat het daarvoor ruim voldoende redenen heeft. Maar tegelijk is het natuurlijk ook zo dat de kosten voor dat offer voor de VRT zijn, maar de eventuele baten (in geval er ‘ook’ een persoonlijke afrekening in het spel zou zijn), vooral ten goede komen aan diegenen die iets tegen BDP hadden. Voor deze (als ...) én voor al wie het gat mag vullen dat door die breuk in de programmatie viel, lopen de baten fors op.

  21. Op een ander vlak valt het nog te bezien of deze zaak voor ons, de vrouwen, enig beterschap zal opleveren, namelijk dat van de maatschappelijke houding tegenover seksueel geweld: veel vrouwen kijken met gemengde gevoelens naar de verregaande banalisering van seksuele betrekkingen tussen mensen. Ook de VRT zelf geeft, met name naar jongeren, frequent een beeld alsof seks er echt wel al vroeg en voor iedereen bij hoort. Maar verlaagt dat de drempel voor delinquenten niet? En verzwakt dat niet de feitelijke marge voor vrouwen om ‘neen’ te zeggen tegen een ongewenste partner?

  22. Welke ruimte laat de VRT nog – samen met zoveel andere media die in hetzelfde bedje ziek zijn – voor fijnzinnige relaties tussen de geslachten, gebaseerd op geduld en respect, op het mekaar ontzien en op de noodzakelijk trage opbouw van diep vertrouwen?

  23. We zijn al even afwachtend en sceptisch over de tolerantie voor vrouwen én mannen die hun loopbaan een turbo bezorgen tussen de beddenlakens. Organisaties zoals de VRT geven hierin zelf een méér dan dubbelzinnig beeld. Waar blijft het preventieve beleid van de VRT tegen jongelui – dames net zo goed als heren – die een ‘persoonlijke en liggende service’ inzetten om kansen op leuke projecten en promotie los te krijgen?

  24. Waar blijven overigens de preventieve acties en de evenredige sancties van de overheid tegen die verantwoordelijken die samen zorgen dat zwaar seksueel geweld hier zo’n extreem lage ophelderings- en veroordelingsgraad kent?

  25. De combinatie van deze redelijk en andere licht beargumenteerde aanklachten tegen enkele mannen en totale afwezigheid van duurzaam beleid tegen alle ernstig seksueel geweld zet een domper op de hoop. Het lijkt erop alsof sommige tafelspringers hier menen hun blazoen te mogen opblinken, zonder enige aandacht voor de zwaarste problemen.

De kans op een gerechtelijk staartje aan deze affaire lijkt groot. Maar ik zie nog geen enkel spoor van een duurzaam beleid tegen alle seksueel geweld én alle aanverwante vormen van seksueel misbruik én dergelijke, de ergste vormen eerst.

Over deze affaire, zowel BDP als de VRT verdienen een sanctie: de ene omwille van zijn vergoelijkende toon over seksueel geweld, de andere wegens onder meer geknoei met gemeenschapsgeld. Zeker in zo’n materie zou ons best gefinancierde Vlaamse communicatie-orgaan ook de deur voor afrekeningen gesloten moeten houden. Alle echte slachtoffers van seksueel geweld verdienen véél beter dan dat!

Martha Huybrechts, leraar wetenschappen

De opinie uitgedrukt in dit artikel is enkel deze van de auteur. We waarderen alle opbouwende kritiek en suggesties. Reageer, op onze Facebook-pagina, of stuur ons een bericht met uw bemerkingen, extra feiten en uw voorstellen.

Vond u dit een goed artikel? Misschien wilt u ons dan ook steunen? Dat kan redactioneel, financieel of organisatorisch!